Brieven schrijven werkt

Maryia Kalesnikava en ales Bialiatski uit Belarus zijn vrij

Op 13 december 2025 hebben de Belarussische autoriteiten 123 gevangenen vrijgelaten, onder wie Nobelprijswinnaar Ales Bialiatski en oppositiepoliticus Maryia Kalesnikava, twee mensen voor wie Amnesty International in het verleden actievoerde tijdens de Schrijfmarathon.

We voerden actie voor Ales tijdens de Schrijfmarathon in 2012 en voor Maryia in 2024. Ze kwamen vrij als deel van een akkoord met de Verenigde Staten. Ze zaten allebei vast voor politiek gemotiveerde aanklachten. Zowel Ales als Maryia hadden nooit vast moeten zitten.

Doodstraf van Rocky Myers omgezet naar levenslang

Gouverneur Kay Ivey van de Amerikaanse staat Alabama heeft op 28 februari 2025 de doodstraf van Robin ‘Rocky’ Myers omgezet in levenslange celstraf. Ze zei dat er te veel vragen waren over zijn schuld om de executie te laten doorgaan. Amnesty beschouwt het als een eerste stap naar gerechtigheid voor Rocky.

Rocky zat sinds 1994 in de dodencel ondanks een gebrekkig proces. Recent werd het proces gestart om een datum voor zijn executie vast te stellen – de beslissing van de gouverneur komt dus geen moment te vroeg.

Tijdens de Schrijfmarathon van 2023 schreven mensen massaal voor Rocky. “We bedanken de honderdduizenden activisten in Alabama, de Verenigde Staten en de wereld die voor hem in actie kwamen door brieven te sturen, te bellen en petities te ondertekenen”, zegt TJ Riggs van Amnesty International.

Şebnem Korur Fincancı Sebnem heeft een klacht minder tegen haar lopen

Şebnem Korur Fincancı is een Turkse hoogleraar forensische geneeskunde. Ze hoeft zich niet langer zorgen te maken over een aanklacht die tegen haar liep: die van het “openbaar vernederen van de Turkse staat”. Een rechter sprak haar hiervoor vrij. Goed nieuws dus.

Şebnem heeft helaas nog andere veroordelingen op haar naam. Daar tekende ze beroep tegen aan. Ze werd veroordeeld nadat ze publiek zei dat er een onafhankelijk onderzoek moest komen naar het vermeend gebruik van chemische wapens door het Turkse leger. Een uitspraak die ze deed nadat iemand haar een video toonde tijdens een conferentie in Duitsland.

In 2024 schreven duizenden mensen wereldwijd voor Şebnem tijdens de Schrijfmarathon. Amnesty verwelkomt de recente vrijspraak, maar eist dat ook de andere aanklachten tegen Şebnem in beroep vernietigd worden. En Amnesty roept de Turkse autoriteiten op het strafrechtsysteem niet in te zetten om mensenrechtenactivisten zoals Şebnem te straffen.

Kameroen: Dorgelesse Nguessan vrijgelaten na celstraf voor vreedzaam protest

Dorgelesse Nguessan is op 16 januari 2025 na 4 jaar celstraf vervroegd vrijgelaten. De 39-jarige kapper en alleenstaande moeder werd in 2020 willekeurig gearresteerd voor deelname aan een vreedzaam protest.

Dorgelesse was nooit politiek actief, maar deed toch mee aan een protest in Douala omdat ze zich zorgen maakte over de economie van Kameroen. Ze werd onder andere beschuldigd van ‘oproer’ en ‘openbare demonstraties’ en op 7 december 2021 door een militaire rechtbank veroordeeld tot 5 jaar gevangenisstraf. In 2022 schreven Amnesty-supporters in de hele wereld voor haar vrijlating tijdens de Schrijfmarathon.

Angola: Neth Nahara en andere activisten vrij!

Vijf critici van de Angolese regering zijn na meer dan een jaar gevangenisstraf vrijgelaten. Onder hen influencer Neth Nahara, voor wie Amnesty International wereldwijd in actie kwam tijdens de Schrijfmarathon. Neth kwam vrij op 1 januari 2025.

“Eindelijk zijn Neth Nahara, Adolfo Campos, Gildo das Ruas, Tanaice Neutro en Pensador vrij. We zijn heel blij dat ze weer thuis bij hun geliefden zijn”, zegt Sarah Jackson van Amnesty International. Deze vijf mensen hadden nooit gevangengezet mogen worden. In december 2024 schreven mensen massaal voor de vrijlating van Neth tijdens de Schrijfmarathon.

Politieagent aangeklaagd in de zaak van Zineb Redouane

Eind november 2024 werd eindelijk iemand in beschuldiging gesteld na de dood van Zineb Redouane in Frankrijk. Het is een politieagent. Hij wordt aangeklaagd voor “onvrijwillige doodslag".

De 80-jarige Zineb Redouane werd op de avond van 1 december 2018 in het gezicht geraakt door een granaat die afgevuurd werd door de politie. In haar straat was een demonstratie bezig en Zineb wou het raam sluiten. Verwond aan het gezicht werd ze afgevoerd naar het ziekenhuis. De dag nadien overleed Zineb in het ziekenhuis aan haar verwondingen. In de Schrijfmarathon van 2022 schreven mensen wereldwijd voor gerechtigheid voor Zineb.

Aleksandra ‘Sasha’ Skochilenko is uit de gevangenis

Kunstenaar Sasha uit Rusland plakte stickers op prijskaartjes in de supermarkt om mensen te informeren over de oorlog in Oekraïne. Ze kreeg 7 jaar celstraf voor haar protestactie. Op 1 augustus 2024 kwam ze vrij door een gevangenenruil. Tijdens de Schrijfmarathon in 2022 schreven mensen over de hele wereld massaal brieven en tekenden ze een petitie voor haar vrijlating. In Vlaanderen alleen al hebben meer dan 9.000 mensen de petitie voor Aleksandra getekend. 

Rita Karasartova uit Kirgizië eerst vrij, nu weer in de cel

Tekst: Rita Karasartova protesteerde vreedzaam voor de toegang tot een zoetwaterreservoir in buurland Oezbekistan. De Kirgizische autoriteiten wouden de controle van die toegang uit handen geven. En arresteerden Rita en anderen voor hun vreedzaam protest. In 2023 voerde Amnesty International wereldwijd actie voor de vrijlating van Rita tijdens de Schrijfmarathon.

In 2024 werden zij en ten minste 22 anderen vrijgesproken voor de absurde aanklacht van het ‘plannen van massale opstanden’, waar een straf van 20 jaar op staat. De vrijspraak is een succes, mede door de vele brieven die geschreven werden tijdens de Schrijfmarathon.

Helaas is Rita in 2025 opnieuw gearresteerd en veroordeeld voor het ‘plannen van massale opstanden’ en het ‘openbaar oproepen tot gewelddadige machtsovername’ tot vijf jaar voorwaardelijke cel en een boete. In die vijf jaar heeft ze meldingsplicht bij de politie en mag ze het land niet verlaten.

Sawyeddollah kan studeren in de Verenigde Staten

Vanuit een vluchtelingenkamp in Bangladesh zette Sawyeddollah zich in voor de rechten van de Rohingya, een etnische minderheid in Myanmar die het slachtoffer werden van brutaal geweld door het leger. Hij bond de strijd aan met Meta, het moederbedrijf van Facebook. Facebook versterkte met discriminerende algoritmes namelijk de haat tegen Rohingya in Myanmar. Sawyeddollahs acties brachten hem in de problemen. In het vluchtelingenkamp in Bangladesh was hij niet meer veilig.

Amnesty voerde tijdens de Schrijfmarathon van 2023 actie voor hem en andere Rohingya. Hij blikt positief terug op zijn inspanningen: “Dankzij mijn activisme had ik het geluk om in contact te komen met veel geweldige mensen die mijn reis steunden.” Sawyedollah voelt zich nu veilig en studeert in New York.

MOHAMED BAKER IS VRIJ

Op 19 juli 2023 gaf de Egyptische president gratie aan Mohamed Baker. Een dag later was Mohamed vrij en herenigd met zijn dierbaren. Hij zat sinds 2019 in de gevangenis omdat hij als mensenrechtenadvocaat opkwam voor de meest gemarginaliseerde mensen in Egypte. Eind 2021 werd hij veroordeeld tot 4 jaar cel na valse beschuldigingen waaronder het ‘verspreiden van nepnieuws’.

In december 2021 schreven mensen wereldwijd brieven voor Mohameds vrijlating tijdens Amnesty’s Schrijfmarathon. Mohamed is erg dankbaar daarvoor: “De mensen die deelnamen aan Amnesty’s Schrijfmarathon deden veel meer dan ik had verwacht en dat zal ik nooit vergeten.”

CECILLIA CHIMBIRI EN JOANAH MAMOMBE VRIJGESPROKEN VAN VERZINNEN SEKSUEEL GEWELD

In 2020 demonstreerden Cecillia Chimbiri, Joanah Mamombe en Netsai Marova in Zimbabwe tegen het falende coronabeleid van de regering. Ze protesteerden tegen het gebrek aan sociale bescherming in een moeilijke tijd. Ze werden gearresteerd en in een auto naar een plek buiten de stad gereden. Daar werden ze gefolterd en seksueel misbruikt. In december 2022 schreven mensen wereldwijd voor de drie vrouwen tijdens de Schrijfmarathon.

Het Zimbabwaanse Hooggerechtshof sprak op 4 juli 2023 Cecillia en Joanah vrij van het verzinnen van seksueel geweld. Netsai Marova werd niet vrijgesproken omdat ze niet aanwezig was op de hoorzitting. Ze woont nu in het buitenland. Netsai wordt nog altijd beschuldigd van het verzinnen van haar ontvoering. De drie worden bovendien nog vervolgd vanwege hun protest tijdens de coronapandemie.

YASAMAN ARYANI EN MONIREH ARABSHAHI ZIJN VERVROEGD VRIJ

Op 15 februari 2023 kwamen vrouwenrechtenactivisten Yasaman Aryani en haar moeder Monireh Arabshahi vervroegd vrij in Iran. Yasaman en haar moeder deelden samen op Internationale Vrouwendag in 2019 witte bloemen uit in de metro aan vrouwelijke passagiers. Ze droeg daarbij geen hoofddoek. Een video van haar actie ging viraal.

Niet veel later werden zij en haar moeder gearresteerd. Yasaman en Monireh kregen 16 jaar celstraf, waarvan ze ten minste 10 jaar moesten uitzitten. In december 2019 schreven mensen wereldwijd brieven voor de twee vrouwen. In 2020 bracht het gerechtshof van Teheran hun straf terug tot 9 jaar en 7 maanden. Daarvan moesten ze 5,5 jaar uitzitten. Nu zijn ze vervroegd vrij.

VOORUITGANG IN DE ZAAK VAN MARIANA SEPÚLVEDA

Begin januari 2022 heeft het Hooggerechtshof van Paraguay de rechtszaak over de naamsverandering van Mariana Sepúlveda vrijgegeven. Het Hof was geconsulteerd en de zaak zat er vier jaar lang geblokkeerd. Op Mariana’s identiteitspapieren staat nog de jongensnaam die ze kreeg bij haar geboorte. Ze vecht al jaren om dat te veranderen. Anders dan in België kunnen trans personen hun naam niet gemakkelijk veranderen en hun gender niet officieel laten erkennen. De zaak van Mariana schiet nu op dankzij de internationale aandacht van de Schrijfmarathon.

BERNARDO CAAL XOL VERVROEGD VRIJGELATEN

Na 4 jaar onterechte gevangenschap kwam Bernardo Caal Xol op 24 maart 2022 vervroegd vrij uit de gevangenis van de Guatemalteekse stad Cobán. Hij was veroordeeld tot 7 jaar en 4 maanden cel omdat hij geweldloos de rivier van de Q’eqchi’ Maya’s beschermde, tegen de bouw van twee waterkrachtcentrales. In 2021 schreef men wereldwijd voor hem tijdens de Schrijfmarathon. Na zijn vrijlating bedankte Bernardo iedereen die in actie kwam: 'Jullie gaven me hoop op de gerechtigheid, vrijheid en gelijkheid die in elk volk en elk land moet zegevieren.’

PANUSAYA ‘RUNG’ SITHIJIRAWATTANAKUL OP BORGTOCHT VRIJ

De Thaise student en amateurviolist Panusaya ‘Rung’ Sithijirawattanakul is een van de leiders van de democratische jeugdbeweging in haar land. Als student sociologie en antropologie in Bangkok werd Rung politiek actief. Zij nam in 2020 deel aan protesten voor maatschappelijke en politieke verandering. Rung verdween door haar activisme enkele keren in de cel, onder meer door een wet die kritiek op de monarchie verbiedt.

Tijdens de Schrijfmarathon van 2021 werd massaal voor Rung geschreven. Amnesty is overtuigd dat dit ertoe heeft bijgedragen dat zij in januari 2022 op borgtocht werd vrijgelaten.

IBRAHIM EZZ EL-DIN UIT DE GEVANGENIS

Op 26 april 2022 kwam in Egypte mensenrechtenverdediger Ibrahim Ezz el-Din vrij. Hij is onderzoeker bij de Egyptische Commissie voor Rechten en Vrijheden en zat 34 maanden in willekeurige detentie door zijn vreedzame mensenrechtenwerk. Tijdens de Schrijfmarathon 2019 is er wereldwijd actie voor hem gevoerd.

Na zijn vrijlating bedankte Ibrahim Ezz el-Din iedereen die voor hem in actie kwam. ‘Gedurende de bijna drie jaar die ik in de gevangenis doorbracht, voelde ik dat ik elke dag een deel van mijn ziel verloor, en de hoop op terugkeer naar het leven, naar de vrijheid. Het enige dat mijn dagen verlichtte en me hoop gaf, was het nieuws dat ik ontving dat mensen nog steeds aan mij dachten en opriepen om mij vrij te laten.’

TERDOODVEROORDEELDE MAGAI MATIOP NGONG IS VRIJ

Magai Matiop Ngong uit Zuid-Sudan was 15 jaar toen hij ter dood werd veroordeeld, nadat een afgeketste kogel per ongeluk zijn neef doodde. Op 22 maart 2022 werd hij vrijgelaten. In 2019 schreven tijdens de Schrijfmarathon meer dan 765.000 mensen brieven waarin ze opriepen zijn doodsvonnis in te trekken. Dat bracht in het land een discussie over de doodstraf op gang. Een half jaar later werd zijn doodvonnis ingetrokken.

Germain Rukuki uit Burundi is vrij

Op 30 juni 2021 is Germain Rukuki vrijgelaten. Dat gebeurde nadat een rechter zijn straf van 32 jaar cel teruggebracht naar 1 jaar cel. Germain bracht 4 jaar door in een kleine, propvolle cel. Alleen maar omdat hij zich inzette voor de mensenrechten.

32 jaar is een absurd hoge straf voor een ngo-medewerker. Germain was in 2018 toen hij gearresteerd werd niet de prominente mensenrechtenverdediger die hij vandaag is. Het grootste deel van het Burundese middenveld en de meest gekende mensenrechtenverdedigers vluchtten eerder al naar het buitenland uit angst voor arrestatie en foltering. Germain zou als voorbeeld dienen. Hij werd veroordeeld voor ‘deelname aan een opstandige beweging’, ‘het vormen van een bedreiging voor de staatsveiligheid’, ‘rebellie’ en ‘het aanvallen van de autoriteit van de staat’.

In december 2020 schreven honderdduizenden mensen wereldwijd brieven voor zijn vrijlating tijdens Amnesty’s Schrijfmarathon. En met succes. Sinds 2021 is hij terug een vrij man. Hij is ondertussen ook herenigd met zijn familie.

Gulzar Duishenova bereikt doel voor personen met een handicap

Kirgizië tekende in maart 2019 de Disability Rights Convention. Dat is dankzij een jarenlange campagne van verdedigers van rechten van personen met een handicap. Een van die verdedigers is Gulzar Duishenova. Tijdens de Schrijfmarathon van 2018 kreeg Gulzar steun uit de hele wereld voor haar pleidooi voor een inclusief Kirgizië.

Gulzar zei: “Ik wil dat iedereen in Kirgizië een actief leven kan leiden en kan dromen over de toekomst. Iedereen, zonder uitzonderingen.” De ondertekening van de Disability Rights Convention was voor haar een hele stap vooruit.