Wat is foltering?

Wat is foltering?

De definitie in het VN-verdrag tegen foltering is de meest geciteerde: foltering is het toebrengen van ernstige lichamelijke of geestelijke pijn, door of in opdracht van de overheid, met als doel een bekentenis te krijgen of te angst aan te jagen. 

Amnesty neemt die definitie iets breder en beschouwt ook wat oppositiegroepen in die zin doen als foltering.

Foltering volgens internationaal recht

Het belangrijkste verdrag is het 'VN-verdrag tegen foltering en andere wrede, onmenselijke of onterende behandeling of bestraffing'. Het verdrag werd in 1984 door de Verenigde Naties aangenomen en trad in 1987 in werking.

Het verdrag bepaalt onder meer dat een staat die een folteraar op zijn grondgebied aantreft deze hetzij uitlevert hetzij zelf berecht, volgens het beginsel van universaliteit van jurisdictie. Op grond van dit verdrag tegen foltering kon de Chileense ex-dictator Pinochet in 1998-2000 in Londen worden aangehouden. Verdragstaten moeten voorzieningen treffen voor schadevergoeding aan slachtoffers.

Het verdrag voorziet in een Comité tegen Foltering van tien onafhankelijke deskundigen. Dit comité hoort klachten, ook van individuele personen, en wint zelf informatie in. Met de instelling in 1984 van een speciale rapporteur over foltering ondernam de VN meer gericht actie tegen foltering.

Bij het VN-verdrag is een Protocol (aanvullend verdrag) voorgesteld om een comité gevangenissen waar ook ter wereld te laten bezoeken.

Er zijn daarnaast twee regionale verdragen tegen marteling. Het 'Europees Verdrag ter voorkoming van marteling en andere onmenselijke of vernederende behandeling of bestraffing' werd aanvaard in 1987 door de Raad van Europa. Het introduceert een vorm van preventie naar voorbeeld van het Rode Kruis: periodieke bezoeken aan gevangenissen, kampen en psychiatrische inrichtingen. Een comité van onderzoek (18 leden) stelt vertrouwelijke rapporten op, die echter openbaar kunnen worden gemaakt als de staat weigert de aanbevelingen op te volgen.

Het 'Inter-Amerikaans Verdrag ter voorkoming en bestraffing van marteling', aanvaard in 1985, stelt onder meer dat daders moeten worden vervolgd of uitgewezen.

hier niet op duwen