Saudische vrouwenrechtenactivisten

Saudische vrouwenrechtenactivisten

Saudische activisten verdienen erkenning, geen bestraffing

Kroonprins Mohammed Bin Salman doet zijn uiterste best om als hervormer van Saudi-Arabië de geschiedenisboeken in te gaan. MAAR HIJ spreekt met twee tongen. de activisten die jarenlang voor de hervormingen hebben gevochten, worden in de cel gegooid of ZIJ en hun familie worden geïntimideerd met zware rechtszaken.

Decennialang was Saudi-Arabië zowat het enige land ter wereld waar vrouwen niet met de auto mochten rijden. Deze regel was één van de vele die Saudische vrouwen in een zeer afhankelijke en ondergeschikte positie duwen. Verzet bleef niet uit, ook al betekent dat in Saudi-Arabië dat je jezelf zo in gevaar brengt. 

Loujain al-Hathloul, Iman al-Nafjan, Aziza al-Yousef en nog vele andere dappere vrouwenrechtenactivisten claimden via allerlei acties hun recht om achter het stuur te kruipen. De enen uitten hun onvrede via populaire blogs, anderen namen gewoon plaats in de bestuurdersstoel en posten hun rijavonturen op sociale media.  

Het duurde tot juni 2018 voordat Saudi-Arabië het rijverbod voor vrouwen ophief. Het had een onvervalste overwinning moeten worden voor alle activisten die zich jarenlang hiervoor hadden ingezet. Maar dat was buiten de Saudische autoriteiten gerekend. De autoriteiten pakten Loujain, Iman, Aziza en een tiental andere vrouwenrechtenactivisten op, een maand voordat ze voor het eerst zouden genieten van een onbezorgd ritje achter het stuur. 

IN DE PLAATS VAN ACHTER HET STUUR, KWAMEN DE VROUWENRECHTENACTIVISTEN ACHTER DE TRALIES TERECHT.

Een paar maanden later werden ook Samar Badawi en Nassima al-Sada gearresteerd en opgesloten zonder enige aanklacht. Beide vrouwen zijn prominente mensenrechtenverdedigers. Ze waren eerder het slachtoffer van intimidatie door de autoriteiten en hadden een reisverbod gekregen vanwege hun mensenrechtenwerk.

ABSURDE AANKLACHTEN

Elf van de activisten die in mei 2018 waren opgepakt, bleven bijna een jaar in het ongewisse over de beschuldigingen tegen hen. Op 13 maart 2019 verschenen ze voor de strafrechter in Riyad en hoorden ze voor het eerst waarvan ze beschuldigd werden. Hun hoorzitting werd achter gesloten deuren gehouden. Diplomaten en journalisten waren niet welkom. 

De aanklachten zijn ronduit absurd. Sommige vrouwen werden aangeklaagd vanwege ‘het opzoeken van contact met buitenlandse media, medeactivisten en internationale organisaties’ (zoals Amnesty International), anderen van ‘het bevorderen van de rechten van vrouwen’ of ‘het oproepen tot de beëindiging van het mannelijke voogdijsysteem’.

DE AANKLACHTEN KLINKEN ABSURD IN DE OREN VAN WIE LEEFT IN EEN LAND WAAR ZIJN OF HAAR MENSENRECHTEN WEL WORDEN GERESPECTEERD.

Verschillende activisten werden intussen vrijgelaten onder voorwaarden. Iman en Aziza zitten voorlopig niet langer in de cel. Ze blijven echter aangeklaagd en riskeren nog altijd een celstraf. Ze mogen niet publiekelijk over hun zaak spreken. 

Loujain zit nog altijd opgesloten, in erbarmelijke omstandigheden. Regelmatig wordt ze door de gevangenisautoriteiten afgezonderd in een isoleercel. Contact met haar familie en haar advocaat wordt haar slechts heel beperkt toegestaan. Geplande hoorzittingen werden al meermaals zonder aangekondigde reden verdaagd. Op 26 oktober 2020 ging Loujain twee weken in hongerstaking om te protesteren tegen de omstandigheden van haar gevangenschap. 

Een verzwakte, maar toch vastberaden Loujain verscheen op 25 november 2020 weer voor de rechter. De rechter nam de zorgwekkende beslissing om haar zaak niet ten gronde te behandelen, maar door te verwijzen naar het Speciale Strafhof van Saudi-Arabië. Dat is een antiterrorismerechtbank die misbruikt wordt om andersdenkenden de mond te snoeren en die berucht is om oneerlijke rechtspraak, zo blijkt uit een Amnesty-rapport over het Speciale Strafhof.

Die antiterrorismerechtbank deed op 28 december 2020 wat velen gevreesd hadden: ze achtte Loujain schuldig en veroordeelde haar tot 5 jaar en 8 maanden celstraf. Omdat 2 jaar en 20 maanden van haar straf voorwaardelijk zijn en Loujain al sinds mei 2018 gevangenzit, zou ze eind maart 2021 moeten vrij komen. Op dat moment gaat haar reisverbod van 5 jaar in, dat ze bovenop haar celstraf opgelegd kreeg. 

Samar en Nassima, beiden mama van respectievelijk twee en drie kinderen, worden vandaag ook nog altijd opgesloten door de Saudische autoriteiten. Nassima werd ongeveer een jaar in een isoleercel vastgehouden.

 

FOLTERING EN SEKSUELE INTIMIDATIE

Tijdens de eerste drie maanden van hun gevangenschap werden een aantal van de vrouwenrechtenactivisten vastgehouden in een officieuze gevangenis op een onbekende plaats. Ze mochten hun familie niet zien en mochten geen advocaat spreken. Minstens tien vrouwelijke mensenrechtenverdedigers ondergingen toen foltering, seksueel misbruik en andere vormen van mishandeling

Een ondervrager probeerde één van de vrouwen mentaal onderuit te halen, toen hij tegen haar loog dat haar naaste familieleden overleden waren. Een maand lang werd ze in die vreselijke waan gehouden. Twee andere vrouwen werden door hun ondervragers gedwongen met elkaar te kussen. Nog anderen werden gefolterd met elektrische schokken.

TEKEN DE PETITIE

“De Saudische autoriteiten hebben de mond vol van hervormingen, maar die beloftes klinken erg wrang zolang Loujain en andere vrouwenrechtenverdedigers in de cel zitten”, zegt Lore Van Welden, woordvoerder Amnesty International Vlaanderen.

Vandaag vervolgt Saudi-Arabië dertien vrouwenrechtenverdedigers voor hun mensenrechtenwerk. De autoriteiten vervolgen hen omdat ze ijverden voor hervormingen waarmee kroonprins Bin Salman nu zelf in de gratie van het buitenland probeert te komen. Vijf van de activisten – onder wie Loujain, Samar en Nassima – zitten nog steeds onterecht in de cel, weg van hun geliefden. De overigen zijn voorwaardelijk vrij, maar riskeren een celstraf.

Deze vrouwen zijn de werkelijke stuwende kracht achter verandering in Saudi-Arabië. In plaats van hen op te sluiten en monddood te maken, zouden de Saudische autoriteiten hen moeten betrekken bij het hervormingsproces. Loujain en andere activistes horen niet thuis in de gevangenis.