Saudische vrouwenrechtenactivisten

Saudische vrouwenrechtenactivisten

Saudische activisten verdienen erkenning, geen bestraffing

Kroonprins Mohammed Bin Salman doet zijn uiterste best om als hervormer van Saudi-Arabië de geschiedenisboeken in te gaan. MAAR HIJ spreekt met twee tongen. de activisten die jarenlang voor de hervormingen hebben gevochten, worden in de cel gegooid of ZIJ en hun familie worden geïntimideerd met zware rechtszaken.

Decennialang was Saudi-Arabië zowat het enige land ter wereld waar vrouwen niet met de auto mochten rijden. Deze regel was één van de vele die Saudische vrouwen in een zeer afhankelijke en ondergeschikte positie duwen. Verzet bleef niet uit, ook al betekent dat in Saudi-Arabië dat je jezelf zo in gevaar brengt. 

Loujain al-Hathloul, Iman al-Nafjan, Aziza al-Yousef en nog vele andere dappere vrouwenrechtenactivisten claimden via allerlei acties hun recht om achter het stuur te kruipen. De enen uitten hun onvrede via populaire blogs, anderen namen gewoon plaats in de bestuurdersstoel en posten hun rijavonturen op sociale media.  

Het duurde tot juni 2018 voordat Saudi-Arabië het rijverbod voor vrouwen ophief. Het had een onvervalste overwinning moeten worden voor alle activisten die zich jarenlang hiervoor hadden ingezet. Maar dat was buiten de Saudische autoriteiten gerekend. De autoriteiten pakten Loujain, Iman, Aziza en een tiental andere vrouwenrechtenactivisten op, een maand voordat ze voor het eerst zouden genieten van een onbezorgd ritje achter het stuur. 

IN DE PLAATS VAN ACHTER HET STUUR, KWAMEN DE VROUWENRECHTENACTIVISTEN ACHTER DE TRALIES TERECHT.

Een paar maanden later werden ook Samar Badawi en Nassima al-Sada gearresteerd en opgesloten zonder enige aanklacht. Beide vrouwen zijn prominente mensenrechtenverdedigers. Ze waren eerder het slachtoffer van intimidatie door de autoriteiten en hadden een reisverbod gekregen vanwege hun mensenrechtenwerk.

ABSURDE AANKLACHTEN

Elf van de activisten die in mei 2018 waren opgepakt, bleven bijna een jaar in het ongewisse over de beschuldigingen tegen hen. Op 13 maart 2019 verschenen ze voor de strafrechter in Riyad en hoorden ze voor het eerst waarvan ze beschuldigd werden. Hun hoorzitting werd achter gesloten deuren gehouden. Diplomaten en journalisten waren niet welkom.

De aanklachten zijn ronduit absurd. Sommige vrouwen werden aangeklaagd vanwege ‘het opzoeken van contact met buitenlandse media, medeactivisten en internationale organisaties’ (zoals Amnesty International), anderen van ‘het bevorderen van de rechten van vrouwen’ of ‘het oproepen tot de beëindiging van het mannelijke voogdijsysteem’.

DE AANKLACHTEN KLINKEN ABSURD IN DE OREN VAN WIE LEEFT IN EEN LAND WAAR ZIJN OF HAAR MENSENRECHTEN WEL WORDEN GERESPECTEERD.

Verschillende activisten werden intussen vrijgelaten onder voorwaarden. Iman en Aziza zitten voorlopig niet langer in de cel. Ze blijven echter aangeklaagd en riskeren nog altijd een celstraf. Ze mogen niet publiekelijk over hun zaak spreken. 

Loujain zit nog altijd opgesloten en moest haar 30ste verjaardag in de cel “vieren”. Sinds januari 2019 sloten de gevangenisautoriteiten haar meermaals op in een isoleercel. Verschillende hoorzittingen werden keer op keer zonder aangekondigde reden verdaagd. Normaal zou ze op 18 maart 2020 opnieuw voor de rechter verschijnen. Haar ouders, die ter plaatse waren gekomen om hun dochter bij te staan, kregen te horen dat de rechtbank twee weken zou sluiten wegens COVID-19 en dat alle zaken voor onbepaalde tijd werden uitgesteld.

Ook Samar en Nassima, beiden mama van respectievelijk twee en drie kinderen, worden vandaag nog altijd opgesloten door de Saudische autoriteiten. Nassima werd ongeveer een jaar in een isoleercel vastgehouden.

 

FOLTERING EN SEKSUELE INTIMIDATIE

Tijdens de eerste drie maanden van hun gevangenschap werden een aantal van de vrouwenrechtenactivisten vastgehouden in een officieuze gevangenis op een onbekende plaats. Ze mochten hun familie niet zien en mochten geen advocaat spreken. Minstens tien vrouwelijke mensenrechtenverdedigers ondergingen toen foltering, seksueel misbruik en andere vormen van mishandeling

Een ondervrager probeerde één van de vrouwen mentaal onderuit te halen, toen hij tegen haar loog dat haar naaste familieleden overleden waren. Een maand lang werd ze in die vreselijke waan gehouden. Twee andere vrouwen werden door hun ondervragers gedwongen met elkaar te kussen. Nog anderen werden gefolterd met elektrische schokken.

TEKEN DE PETITIE

“De Saudische autoriteiten hebben de mond vol van hervormingen, maar die beloftes klinken erg wrang zolang Loujain en andere vrouwenrechtenverdedigers in de cel zitten”, zegt Lore Van Welden, woordvoerder Amnesty International Vlaanderen.

Vandaag vervolgt Saudi-Arabië dertien vrouwenrechtenverdedigers voor hun mensenrechtenwerk. De autoriteiten vervolgen hen omdat ze ijverden voor hervormingen waarmee kroonprins Bin Salman nu zelf in de gratie van het buitenland probeert te komen. Vijf van de activisten – onder wie Loujain, Samar en Nassima – zitten nog steeds onterecht in de cel, weg van hun geliefden. De overigen zijn voorwaardelijk vrij, maar riskeren een celstraf.

Deze vrouwen zijn de werkelijke stuwende kracht achter verandering in Saudi-Arabië. In plaats van hen op te sluiten en monddood te maken, zouden de Saudische autoriteiten hen moeten betrekken bij het hervormingsproces. Loujain en andere activistes horen niet thuis in de gevangenis.

Korte portretten

Hieronder lees je korte portretten van vijf dappere vrouwen die ijveren voor sociale verandering in hun land, Saudi-Arabië. 

Loujain al-Hathloul

Loujain al-Hathloul is een van de meest uitgesproken vrouwelijke mensenrechtenverdedigers van Saudi-Arabië. Ze is bekend van haar strijd tegen het rijverbod en tegen het mannelijke voogdijsysteem. In 2014 werd ze 73 dagen vastgehouden nadat ze vanuit de Verenigde Arabische Emiraten probeerde om Saudi-Arabië binnen te rijden. Rijden was voor vrouwen toen nog verboden in Saudi-Arabië.

Loujain gooide het ook al over een politieke boeg. In november 2015 was ze kandidaat voor de verkiezingen in Saudi-Arabië; de eerste keer dat vrouwen in het land mochten stemmen en verkozen konden worden. Maar ook al werd ze uiteindelijk als kandidaat erkend, haar naam werd nooit aan de verkiezingslijst toegevoegd.

De Saudische autoriteiten arresteerden Loujain opnieuw op 17 mei 2018 en hielden haar bijna een jaar vast zonder aanklacht of proces. Pas op 13 maart 2019 verscheen ze voor het eerst voor de rechter. Loujain zat sinds begin 2019 meermaals in eenzame opsluiting. Ze werd gefolterd. Ze blijft in de gevangenis in afwachting van de volgende hoorzitting. 

Aziza al-Youssef is een activist en gepensioneerd professor. Ze is moeder van vijf kinderen en oma van acht kleinkinderen. Ze is een prominente vrouwenrechtenactiviste die onvermoeibaar heeft gewerkt om de rechten van vrouwen in Saudi-Arabië te ondersteunen. Ze heeft meerdere keren het rijverbod getrotseerd. Ze werd meerdere keren lastiggevallen en ondervraagd over haar mensenrechtenwerk. 

In 2016 diende ze bij het koninklijk hof een petitie in die door 15.000 mensen was ondertekend en waarin ze een einde eiste aan het mannelijke voogdijsysteem. 

Aziza werd aangehouden van 17 mei 2018 tot 13 maart 2019, zonder aanklacht of proces. Op 29 maart 2019 werd ze voorlopig vrijgelaten, maar er lopen nog steeds aanklachten tegen haar omwille van haar mensenrechtenwerk. Aziza’s zoon werd vlak na haar voorwaardelijke vrijlating gearresteerd. Mogelijk belandt ze nog voor een lange tijd in de gevangenis. 

Aziza al-Youssef

Iman al-Nafjan 

Iman al-Nafjan is een activist, blogger, hoogleraar taalkunde en moeder van vier kinderen. Ze was een van de leidende stemmen in de strijd voor het recht van vrouwen om te rijden en voor afschaffing van het mannelijke voogdijsysteem in Saudi-Arabië. Ze trotseerde het rijverbod in 2013. Ze werd meermaals lastiggevallen en ondervraagd over haar mensenrechtenwerk.

De Saudische autoriteiten pakten Iman op, zonder aanklacht of proces, op 17 mei 2018. Haar eerste hoorzitting vond bijna een jaar later plaats, op 13 maart 2019. Op 28 maart 2019 werd Iman voorlopig vrijgelaten, maar ze wordt nog steeds beschuldigd in verband met haar mensenrechtenwerk, wat kan leiden tot een lange gevangenisstraf.

Nassima al-Sada is een activiste die zich al jaren inzet voor burgerrechten en politieke rechten, vrouwenrechten en de rechten van de sjiitische minderheid in de oostelijke provincie van Saudi-Arabië. Ze heeft ook campagne gevoerd voor het recht van vrouwen om een auto te besturen en voor afschaffing van het mannelijke voogdijsysteem. 

Nassima, die moeder is van drie kinderen, gaf les over mensenrechten. Ook via de politiek wilde ze iets  veranderen. Daarom stelde ze zich in 2015 kandidaat bij de gemeenteraadsverkiezingen, maar ze mocht uiteindelijk niet deelnemen. 

Nassima werd in juli 2018 gearresteerd door de Saudische autoriteiten, zonder aanklacht. Het duurde tot juni 2019 voordat ze haar eerste hoorzitting had. Bijna een jaar lang, van februari 2019 tot begin 2020, zat ze in eenzame opsluiting in een gevangenis in de Oostelijke provincie. Daarna werd ze overgebracht naar een gevangenis in de hoofdstad Riyad, waar ze nog steeds vastzit in afwachting van de volgende rechtszitting. 

Nassima al-Sada

samar badawi

Samar Badawi is net als haar broer, de gevangengenomen blogger Raif Badawi, een mensenrechtenactivist. Ze werd herhaaldelijk door de Saudische autoriteiten belaagd en ondervraagd vanwege haar mensenrechtenactivisme. In 2014 werd haar een reisverbod opgelegd en in 2016 werd ze gearresteerd vanwege haar mensenrechtenwerk. 

De Saudische autoriteiten hielden Samar zonder aanklacht of proces vast van juli 2018 tot juni 2019, toen ze voor haar eerste rechtszitting verscheen. Ze blijft in de gevangenis in afwachting van de volgende rechtszitting. Samar is moeder van twee kinderen. 

hier niet op duwen