Raad van Europa

Raad van Europa

De Raad van Europa is een internationale organisatie die opgericht is in 1949 en in Straatsburg zetelt. Ze staat los van de Europese Unie.

Een groot verschil is dat er meer Europese landen lid zijn van de Raad van Europa dan van de EU. Wel is het zo dat alle 28 EU-lidstaten ook lid zijn van de Raad van Europa. Ook de Russische Federatie en vele andere ex-communistische landen zijn lid van de Raad van Europa. In totaal heeft de Raad 47 lidstaten.

Naast de samenstelling zijn er verschillen in het werkterrein en de bevoegdheden van de beide organisaties. De Raad wil de eenheid, democratie, rechtsstaat en mensenrechten in heel Europa bevorderen. De lidstaten hebben daartoe allerlei conventies en verdragen gesloten.

Raad van Ministers

Het belangrijkste beslissingorgaan van de Raad van Europa is de Raad van Ministers. Die bestaat uit alle Ministers van Buitenlandse Zaken van de lidstaten en hun vertegenwoordigers. De Ministers beraadslagen er over de standpunten van de Europese regeringen. De Raad van Ministers beslist onder meer over de goedkeuring van verdragen en doet aanbevelingen aan de lidstaten.

Parlementaire Vergadering

De Parlementaire Vergadering is het forum waar parlementsleden uit 47 Europese landen elkaar kunnen treffen. De Vergadering bestaat uit leden van de nationale parlementen van de lidstaten en telt 324 zetels. Ze is een soort van 'denktank' en adviseert de Raad van Ministers bij haar beslissingen. Op het terrein van de mensenrechten is de Parlementaire Vergadering vaak actief, bijvoorbeeld in het Comité voor Migratie, Vluchtelingen en Demografie.

Commissaris voor de Rechten van de Mens

De Commissaris is verantwoordelijk voor het bevorderen van onderwijs over mensenrechten en hij ziet toe op volledige naleving van de verdragen van de Raad van Europa. Hij heeft een ondersteunende en hoofdzakelijk preventieve rol, maar geen juridische bevoegdheden. De eerste Commissaris is de Spanjaard Alvaro Gil-Robles, die in 1999 door de Parlementaire Vergadering is gekozen. De huidige Commissaris is Nils Muiznieks.

Europees Verdrag inzake de Rechten van de Mens

Het belangrijkste verdrag van de Raad is het Europees Verdrag inzake de Rechten van de Mens, dat in 1950 werd aangenomen en in 1953 van kracht werd. De staten die het Verdrag hebben ondertekend, zijn verplicht de rechten en vrijheden die in het Verdrag vermeld staan, te waarborgen voor iedereen die onder hun rechtsmacht valt. Deze rechten en vrijheden omvatten onder andere het recht op leven, op bescherming tegen foltering en onmenselijke behandeling, op vrijheid en veiligheid, op een eerlijk proces, op privacy en respect voor het gezinsleven en correspondentie, vrijheid van meningsuiting (met inbegrip van persvrijheid), gedachte, geweten en godsdienst. Door middel van protocollen zijn andere rechten aan het Verdrag toegevoegd, zoals de afschaffing van de doodstraf (het Zesde Protocol).

Europees Hof voor de Rechten van de Mens

Bij het Verdrag is voor de internationale handhaving het Europese Hof voor de Rechten van de Mens ingesteld. Staten en individuele burgers kunnen er klacht indienen tegen een lidstaat van de Raad van Europa wegens schending van het Verdrag. Het Hof werkt permanent en houdt zich bezig met alle voorbereidende stadia van een zaak tot en met het arrest. Er zijn even veel rechters bij het Hof als partijen bij het Verdrag. Alhoewel de kandidaten in eerste instantie door de regeringen worden voorgedragen, oefenen de rechters hun functie in volledige onafhankelijkheid uit en vertegenwoordigen zij niet de staten die hen hebben voorgedragen. Het Hof wordt momenteel voorgezeten door de Luxemburger Dean Spielmann.

Het Europees Verdrag ter Voorkoming van Foltering

Het Europees Verdrag ter voorkoming van foltering en onmenselijke of vernederende behandeling of bestraffing trad in 1989 in werking. Met dit Verdrag wordt de bescherming tegen foltering uitgebreid door de oprichting van een Europees Comité inzake de voorkoming van foltering (CPT). Het Comité bezoekt penitentiaire inrichtingen om te controleren hoe gedetineerden worden behandeld. Het Comité wil er met name voor zorgen dat gedetineerden beter beschermd worden tegen foltering en onmenselijke of vernederende behandeling. Het is er niet op uit staten aan de schandpaal te nagelen. Na elk bezoek stelt het CPT een verslag op met zijn bevindingen en aanbevelingen en stuurt dit naar de betrokken staat. België kreeg in 2013 voor het laatst een bezoek vanwege het CPT. Het rapport over dit bezoek is nog niet beschikbaar, maar het rapport van het bezoek in 2012 is hier te vinden.

Nuttige links

Raad van Europa: www.coe.int

Europese Hof van de Rechten van de Mens: www.echr.coe.int/echr

Commissaris voor de Rechten van de Mens: http://www.coe.int/nl/web/commissioner

Parlementaire Assemblee: http://assembly.coe.int/

hier niet op duwen