QATAR, GASTLAND VAN HET WERELKAMPIOENSCHAP VOETBAL 2022

QATAR, GASTLAND VAN HET WERELKAMPIOENSCHAP VOETBAL 2022

In Qatar werken bijna 2 miljoen arbeidsmigranten – 95 procent van de totale bevolking van het land. Ze werken er aan de infrastructuur, in de bouw, in de dienstverlening én aan stadions en andere faciliteiten voor het Wereldkampioenschap Voetbal dat er in 2022 plaatsvindt. De arbeidsmigranten komen vooral uit armere landen in Azië en Afrika. Ondanks hervormingen die Qatar doorvoerde, zijn de arbeidsomstandigheden voor arbeidsmigranten slecht.

Valse start

In 2022 is Qatar het gastland van het Wereldkampioenschap Voetbal. Bijna 2 miljoen arbeidsmigranten – 90 procent van de totale bevolking van Qatar – werken er aan de infrastructuur, in de bouw, de dienstverlening én aan stadions en andere faciliteiten voor het toernooi. De arbeidsmigranten komen vooral uit armere landen in Azië en Afrika. Veel gastarbeiders maken een valse start: ze komen in Qatar aan met schulden, omdat ze leningen tegen een hoge rente moesten afsluiten om de buitensporige wervingskosten voor gastarbeiders te kunnen betalen. Daarnaast komt het vaak voor dat ze ander werk krijgen dan is afgesproken, tegen een lager salaris dan was beloofd.

Kafala-systeem: moderne slavernij

Bij aankomst worden arbeidsmigranten onderworpen aan het kafala-systeem. Dit vereist dat zij een lokale sponsor hebben – de kafeel – die zorgt voor de toestemming om het land binnen te komen en voor de verblijfs- en werkvergunning. Bij onenigheid over loon, huisvesting, arbeidsomstandigheden en andere werkgerelateerde zaken, kan de kafeel besluiten zich als sponsor terug te trekken. Wanneer de kafeel dit doet, vervallen alle wettelijke rechten van de arbeidsmigrant. Arbeidsmigranten zijn hierdoor de speelbal van de werkgever.

Uitbuiting

Doordat werkevers zoveel macht hebben over hun buitenlandse arbeidskrachten, is uitbuiting en arbeidsmisbruik in Qatar wijdverbreid. Wanneer een arbeidskracht klachten heeft, bijvoorbeeld omdat hij geen salaris krijgt, lange werktijden heeft, zijn paspoort in beslag is genomen of onder slechte omstandigheden moet leven, kan hij eigenlijk geen kant op. Er zijn nagenoeg geen mogelijkheden om de situatie aan te vechten. Arbeidsmigranten mogen niet toetreden tot een vakbond en mogen er ook geen oprichten.

Geen loon

Het minimumloon ligt in Qatar net boven de 200 dollar per maand, wat ook voor Qatarese begrippen laag is. Het komt echter geregeld voor dat werkgevers de arbeidsmigranten maandenlang helemaal niets uitbetalen en hen aan hun lot overlaten. De nieuwe commissies voor arbeidsgeschillen, die opgezet zijn om misstanden als het niet betalen van loon aan te pakken, worden overspoeld met zaken. En het steunfonds voor gastarbeiders heeft nauwelijks geld. Honderden arbeidsmigranten zijn teruggekeerd naar hun vaderland zonder dat hun recht is gedaan of dat ze gecompenseerd zijn.

Sport en mensenrechten

De FIFA heeft de schendingen van de mensenrechten die verband houden met het Wereldkampioenschap Voetbal in Qatar niet serieus genomen. En doet dat nog steeds niet. Eind 2019 antwoordde FIFA-voorzitter Infantino op een vraag over mensenrechten, dat hij van zijn persmedewerkers moest zeggen dat de FIFA een human rights policy heeft. Je kunt je afvragen hoe serieus de FIFA de rechten van de arbeidsmigranten neemt. De voetbalbond had sinds de toekenning van het toernooi aan de Golfstaat tien jaar geleden haar partners ter verantwoording moeten roepen en haar macht moeten aanwenden om Qatar ertoe aan te zetten zijn systemen echt te hervormen. Dan had er veel verbeterd kunnen worden.