Mijlpalen in de campagne

Mijlpalen in de campagne

De campagne voor een sterk VN-Wapenhandelsverdrag heeft een hele weg afgelegd. Een overzicht van de belangrijkste mijlpalen van 1993 tot nu.

1993 en 1994
Vier activisten van Amnesty International en drie kleine NGO’s (de British American Security Information Council, Saferworld UK en de World Development Movement UK) komen samen om te discussiëren en schrijven een voorstel voor een juridisch bindende Code om wapentransfers te controleren op het respecteren van mensenrechten en andere principes van het internationaal recht. Eminente juristen van de universiteiten van Cambridge en Essex helpen bij het opstellen van de tekst.

1995 tot 1999
Amnesty International sluit zich aan bij de oproep van Dr. Oscar Arias, andere laureaten van de Nobelprijs voor de Vrede en NGO’s. Samen vragen ze een “juridisch bindende Internationale Gedragscode op Wapenhandel” .

Mei 1998
In reactie op de oproep van Dr. Oscar Arias en anderen voert de Europese Unie een Europese Gedragscode voor Wapenuitvoer in. Die Gedragscode vereist een toetsing aan mensenrechten, maar het is geen juridisch bindend verdrag.

1997 en 1998
Ook de Amerikaanse senator John Kerry en vertegenwoordigers Cynthia McKinney en Dana Rohrabachter reageren op de campagne. Ze introduceren drie versies van de Gedragscode in het Amerikaanse Huis van Vertegenwoordigers en de Senaat.

1999
Amerikaans senator John Kerry slaagt erin om het Amerikaanse Congres de “International Arms Sales Code of Conduct Act” te doen aannemen. Die gedragscode geeft de Amerikaanse president de bevoegdheid om te onderhandelen over de oprichting van een internationaal systeem voor de wereldwijde transparantie van wapenhandel en voor beperkingen of verboden op wapenoverdrachten aan landen die fundamentele waarden van menselijke vrijheid, vrede en internationale stabiliteit miskennen.

November 2000
Alle lidstaten van de Verenigde Naties krijgen een herzien voorstel voor een juridisch bindende Internationale Gedragscode voor Wapenhandel toegestuurd door Dr. Oscar Arias, Aartsbisschop Desmond Tutu, José Ramos Horta, Amnesty International en andere laureaten van de Nobelprijs voor de Vrede en NGO’s.

2000 en 2001
Amnesty International, experten van andere NGO’s en juristen van de universiteit van Cambridge stellen internationale juridische principes op voor een “Framework Convention on International Arms Transfers” en beginnen de nieuwe tekst te promoten bij enkele regeringen.

Oktober 2003
Amnesty International, Oxfam en IANSA lanceren de Control Arms campagne voor een “Arms Trade Treaty” (ATT) in meer dan honderd landen. Gedurende de volgende tweeëneenhalf jaar groeit de steun voor een ATT van een handvol regeringen tot meer dan 50, waaronder het Verenigd Koninkrijk, als het eerste permanente lid van de VN-Veiligheidsraad om het ATT-initiatief te steunen, en alle lidstaten van de Europese Unie.

Juni 2006
De Control Arms campagne geeft zijn “Million Faces” petitie af aan VN Secretaris-Generaal Kofi Annan. De petitie roept de wereldleiders op om hun steun te verlenen aan het overeenkomen van een VN-Wapenhandelsverdrag.

Juli 2006
Argentinië, Australië, Costa Rica, Finland, Japan, Kenia en het Verenigd Koninkrijk circuleren een voorstel van resolutie van de Algemene Vergadering van de VN, getiteld  “Towards an Arms Trade Treaty”.

December 2006
153 staten stemmen in de Algemene Vergadering vóór een resolutie die de VN-Secretaris-Genaraal vraagt te “zoeken naar de meningen van de lidstaten over de haalbaarheid, het toepassingsebied en ontwerpparameters voor een veelomvattend, juridisch bindend instrument…”. Er zijn 24 onthoudingen en enkel de Verenigde Staten stemmen tegen de resolutie.

2007
Terwijl de VN-Secretaris-Generaal de standpunten van de lidstaten verzamelt, houden Amnesty International en haar Control Arms partners meer dan honderd “people’s consultation”-evenementen over de hele wereld om de regeringen ervan te overtuigen een effectief Wpaenhandelsverdrag te steunen.

Oktober 2009
De Obama-administratie maakt de Amerikaanse steun voor een Wapenhandelsverdrag bekend, waarmee ze de tegenstand van de vorige Bush-administratie herroept. De Verenigde Staten geven hun steun enkel wanneer het verdrag aangenomen wordt bij consensus in de VN.

December 2009
153 lidstaten van de Verenigde Naties stemmen vóór het opstarten van een formeel VN-proces, waaronder een reeks van vijf voorbereidende meetings die leiden tot de onderhandelingsconferentie over het Wapenhandelsverdrag in juli 2012.

2010 en 2011
De voorbereidende meetings resulteren in een steeds sterker wordend document, dat geacht wordt de standpunten van een overweldigende meerderheid van de lidstaten weer te geven. Het ontwerpdocument van de Voorzitter omvat uiteindelijk een belangrijk voorstel van Amnesty International en het Internationale Comité van het Rode Kruis: wanneer er een substantieel risico bestaat dat een internationale wapentransfer ingezet zal worden om ernstige schendingen van de mensenrechten of het internationaal humanitair recht te plegen of te faciliteren, wordt de wapenoverdracht niet toegelaten.

Februari 2012
Op de vijfde en finale voorbereidende meeting in afwachting van de onderhandelingsconferentie in juli, wordt het ontwerpdocument van de Voorzitter aanvaard als een basisdocument om de onderhandelingen op te starten.

Juli 2012
De VN-conferentie eindigde met een ontwerp van verdragstekst. De tekst werd echter niet aangenomen door de lidstaten. Verschillenden onder hen, waaronder de Verenigde Staten, Rusland en China, vroegen om meer tijd.

November 2012
157 lidstaten van de VN stemmen vóór het houden van een “Finale Conferentie over het ATT” in maart 2013 om de verdragstekst op basis van consensus te voltooien.

Maart 2013
Van 18 tot 28 maart 2013 is er de finale conferentie over het VN-Wapenhandelsverdrag in New York. Iran, Noord-Korea en Syrië blokkeren donderdag 28 maart 2013 een nieuw internationaal Wapenhandelsverdrag, maar het verdrag wordt ter stemming voorgelegd tijdens de Algemene Vergadering van de Verenigde Naties enkele dagen later.

Op 2 april 2013 stemmen 154 staten voor het verdrag. Na twintig jaar campagnevoeren, miljoenen handtekeningen, petities en brieven, duizenden demonstraties en talloze uren praten met politici, hebben we eindelijk een internationaal Wapenhandelsverdrag dat duizenden levens kan redden!

Juni 2014
Op 3 juni 2014 ratificeerde België samen met zeven andere landen het verdrag. Daarmee kwam het totale aantal ratificaties op 40. Negentig dagen nadat de kaap van 50 ratificaties bereikt is, treedt het Wapenhandelsverdrag in werking.

September 2014
Op 25 september hebben Argentinië, de Bahama's, Tsjechië, Portugal, Saint Lucia, Senegal en Uruguay tijdens een ceremonie bij de Verenigde Naties in New York het Wapenhandelsverdrag geratificeerd. Daarmee was de kaap van 50 ratificerende landen gerond. 

December 2014
Vanaf 24 december 2014, dat is 90 dagen nadat de kaap van 50 ratificaties bereikt was, is het verdrag bindend voor alle landen die het tegen die tijd hebben geratificeerd.

hier niet op duwen