Gedwongen uithuiszetting in sloppenwijken

Gedwongen uithuiszetting in sloppenwijken

Meer dan 200.000 gemeenschappen in de wereld kunnen worden gedefinieerd als 'sloppenwijk'. Ze hebben vele namen: ghetto, krottenwijk, bidonville, favela, barrio popular, informele nederzetting. Meer dan één miljard mensen noemen het 'thuis'.

Het aantal sloppenwijkbewoners groeit wereldwijd met een alarmerende snelheid. Volgens sommige voorspellingen zullen in 2030 maar liefst 2 miljard mensen in sloppenwijken wonen.

Het leven in een sloppenwijk

Het leven in de sloppenwijken is onzeker, onveilig en arm. De meeste bewoners verdienen net genoeg voor een houten hutje met een blikken dak en een moddervloer, zonder toilet of stromend water. Essentiële basisvoorzieningen als elektriciteit, sanitair, ziekenhuizen en scholen zijn er nauwelijks. Op een overheid die hun mensenrechten garandeert hoeven bewoners niet te rekenen.

De sloppenwijkbewoners zijn ook zeer kwetsbaar. Ze hebben vrijwel geen woonrechten. Ze hebben geen inspraak en geen toegang tot het juridisch systeem. Daardoor zijn ze zeer kwetsbaar voor een gedwongen uithuiszetting.

Gedwongen uithuiszettingen

Ieder jaar zijn naar schatting twee miljoen mannen, vrouwen en kinderen het slachtoffer van gedwongen uithuiszetting. Vaak met geweld. Mensen verliezen hun huis, land en sociale netwerken. Ze worden vaak dakloos omdat de overheid geen alternatieve huisvesting heeft voorzien. Deze gedwongen uithuiszettingen gebeuren niet alleen in de ontwikkelingslanden, maar ook dicht bij ons. Zo worden in Servië Roma-gemeenschappen gedwongen hun kampen te verlaten om plaats te maken voor infrastructuurwerken. 

Een gedwongen uithuiszetting is vaak het gevolg van stadsvernieuwingsplannen, wegenaanleg of het bouwen van een toeristisch resort. De mensen die hiervan de dupe zijn, zijn bijna altijd de armen. Het is de taak van de overheid om hen te beschermen. In realiteit is het de overheid die vaak de leiding heeft over de gedwongen uithuiszettingen.

Een gedwongen uithuiszetting schendt verschillende mensenrechten. Het recht op een woning, maar ook het recht op informatie en participatie. Zonder tijdige, relevante en juiste informatie over de uithuiszettingsplannen, kunnen de getroffenen geen beroep aantekenen tegen een uithuiszettingsbevel of juridische hulp zoeken.

Volgens internationaal recht is de overheid verplicht om het recht op adequate huisvesting te respecteren, te beschermen en na te komen. Ze moet gedwongen uithuiszettingen juist voorkomen.

Een uithuiszetting is in bepaalde gevallen toegestaan, zoals bij een huurschuld of illegale bezettingen. Maar er zijn strenge, internationaal erkende voorwaarden aan verbonden, zoals:

  • Uithuiszettingen mogen alleen als er geen enkel ander alternatief voorhanden is.
  • Bewoners moeten tijdig worden ingelicht en moeten inspraakmogelijkheden hebben.
  • Niemand mag dakloos worden.
  • Overheden moeten alternatieve huisvesting en compensatie bieden.
  • Juridische hulp moet voorzien worden.
  • Huisvestingen mogen niet ’s nachts of in heel slecht weer plaatsvinden.

Een gedwongen uithuiszetting beantwoordt niet aan deze voorwaarden.

Een leven zonder toekomst

Na een gedwongen uithuiszetting wacht voor het merendeel een leven vol onzekerheid. Men is alles kwijt en komt terecht in een situatie die nog slechter was dan voorheen. Slechts enkelen krijgen een andere woning toegewezen, de rest wordt dakloos. De alternatieve huisvesting is echter vaak ondermaats. Men wordt hervestigd in gebieden die ver buiten de stad liggen. Vaak zijn de wijken niet geschikt om in te wonen. Basisvoorzieningen ontbreken. En ook hier krijgen de meesten geen eigendomspapieren wat het risico op een volgende gedwongen uithuiszetting alleen maar vergroot.

hier niet op duwen