Definitie en internationale bescherming

Definitie en internationale bescherming

Volgens de definitie van het Vluchtelingenverdrag van de Verenigde Naties uit 1951 is een vluchteling iemand die vervolging te vrezen heeft vanwege zijn ras, godsdienst of politieke overtuiging, of omdat hij/zij tot een bepaalde sociale groep behoort of een bepaalde nationaliteit heeft.

Het recht op asiel werd eerder al vastgelegd in de Universele Verklaring van de Rechten van de Mens in 1948. Zo bepaalt Artikel 14 van dat verdrag: "Een ieder heeft het recht om in andere landen asiel te zoeken en te genieten tegen vervolging". Door opname van dat artikel gaf de internationale gemeenschap te kennen dat het recht op asiel even fundamenteel is als het recht op leven, vrijheid, eigendom, vrije meningsuiting...

Enkele jaren na de ondertekening van de Universele Verklaring kwam in de schoot van de Verenigde Naties een verdrag tot stand dat exclusief aan de rechten van vluchtelingen gewijd was. Het VN-Verdrag Betreffende de Status van Vluchtelingen van 1951 definieert wie een vluchteling is en gaat in op de rechten en plichten van vluchtelingen. Het omschrijft een vluchteling als een persoon die vervolging te vrezen heeft vanwege zijn ras, godsdienst of politieke overtuiging, of omdat hij/zij tot een bepaalde sociale groep behoort of een bepaalde nationaliteit heeft.

Omdat de werkingskracht van het VN-Vluchtelingenverdrag beperkt was tot vluchtelingen binnen Europa, werd het korte tijd later aangevuld door het Protocol betreffende de Status van Vluchtelingen. Door de ondertekening van het Protocol, dat in 1967 in werking trad, konden staten hun verplichtingen uitbreiden tot alle vluchtelingen van waar ook ter wereld. Inmiddels zijn meer dan honderd landen partij bij het verdrag en/of het protocol.

De tekst van het Vluchtelingenverdrag en protocol vind je op www.unhcr.nl/unhcr-in-nederland/publicaties/convention-and-protocol.html

De essentie van het internationaal vluchtelingenrecht is het beginsel van non-refoulement: het verbod op terugzending naar een land waar de vluchteling vervolging te vrezen heeft of waar zijn leven of veiligheid in gevaar zijn. Dit beginsel is vastgelegd in artikel 33 van het VN-Vluchtelingenverdrag, maar ook in het VN-Verdrag tegen Foltering, het VN-Verdrag inzake Burger- en Politieke Rechten en het Europees Verdrag tot Bescherming van de Rechten van de Mens.

Naar aanleiding van het VN-Vluchtelingenverdrag werd een instantie in het leven geroepen die tot taak heeft de bescherming van vluchtelingen namens de internationale gemeenschap te garanderen. Het betreft de Hoge VN-Commissaris voor de Vluchtelingen (UNHCR): www.unhcr.be/nl

hier niet op duwen