België en foltering

België en foltering

Wordt er ook in België gefolterd? Die vraag beantwoordt Amnesty International in haar schaduwrapport aan het VN-Comité tegen Foltering. 

Wat blijkt? Er is in België weliswaar geen sprake van foltering, maar er zijn toch allerhande kwesties die het VN-Verdrag tegen Foltering schenden, en die als wrede, onmenselijke of vernederende behandeling of bestraffing kunnen gekwalificeerd worden. 

België is partij bij het VN-Verdrag tegen Foltering en Andere Wrede, Onmenselijke of Onterende Behandeling van 1984. Het Verdrag voorziet in een Comité tegen Foltering van tien onafhankelijke deskundigen. Staten moeten periodiek verslag uitbrengen aan dat Comité en zijn vragen beantwoorden. België diende in 2012  zo’n verslag in en moest dat in november 2013 in Genève toelichten. De ideale aanleiding voor Amnesty om een kritische blik te werpen op de toestand inzake foltering en mishandeling in ons land, en er een schaduwrapport over op te stellen. 

Schaduwrapport wijst op schendingen

Dat rapport lijst een hele reeks schendingen van het Anti-Folterverdrag op. Vooral de aanhoudende overbevolking in de gevangenissen, de gebrekkige implementatie van de Wet Dupont over de rechten van gedetineerden en de jammerlijke situatie van geïnterneerden, die in gevangenissen niet de nodige zorg krijgen, springen in het oog.

Gevangeniswezen

Amnesty klaagde ook voordien al aan dat het Belgische gevangeniswezen op vele punten in strijd is met de mensenrechten. De gevangenissen zitten overvol, de materiële omstandigheden in vele gevangenissen zijn slecht en de steeds terugkerende stakingen van gevangenispersoneel brengen de rechten en de veiligheid van de gevangenen in het gedrang brengen.

Opeenvolgende regeringen slagen er niet in om het probleem grondig aan te pakken. Vele  rechten van gedetineerden, vastgelegd in de Wet Dupont, zijn nog steeds niet in de praktijk gerealiseerd. Voeg daaraan toe dat geïnterneerden - mensen met een ernstige mentale stoornis - nog steeds in gevangenissen worden vastgehouden waar ze niet de nodige behandeling krijgen, en je weet dat België niet voldoet aan het VN-Verdrag tegen Foltering. Vele mistoestanden kunnen weliswaar niet als foltering aanzien worden, maar wel als wrede, onmenselijke of vernederende behandeling of bestraffing. 

Nationaal Mensenrechteninstituut

Ook institutioneel schiet België tekort. Sinds jaar en dag roept Amnesty België op om een nationaal mensenrechteninstituut en een onafhankelijk mechanisme ter preventie van foltering en andere mishandeling op te richten, zoals vastgelegd in het door België ondertekende Optioneel Protocol bij het Verdrag tegen Foltering. De Belgische overheden hebben beide zaken meermaals beloofd, maar blijven daarover in gebreke.

Vele van Amnesty’s bezorgdheden werden bevestigd door het VN-Comité tegen Foltering en door andere internationale instanties, zoals het Comité ter Preventie van Foltering en het Hof voor de Rechten van de Mens van de Raad van Europa. 

Meer informatie in het Schaduwrapport: Belgium - Submission to the United Nations Committee against torture

hier niet op duwen