Aansprakelijkheid van bedrijven

Aansprakelijkheid van bedrijven

De globalisering heeft ervoor gezorgd dat vooral grote internationale bedrijven steeds machtiger geworden zijn en hun invloedssfeer hebben uitgebreid. Deze evolutie heeft een enorme impact op de rechten van individuen en gemeenschappen.

Vaak is de impact positief te noemen: de industrie zorgt voor jobs en inkomens. Al te vaak echter ondermijnen of schenden bedrijven de mensenrechten. Vooral vrouwen en de inheemse bevolking zijn bijzonder kwetsbaar voor misbruik.

Een gezonde leefomgeving is een mensenrecht

Vooral in de ontginningsindustrie (olie, gas, minerale grondstoffen) is dat het geval. Bedrijfsactiviteiten laten diepe sporen na en kunnen ontwrichtend zijn voor de lokale gemeenschap. Hele dorpen worden onder dwang ontruimd, bewoners worden aan hun lot overgelaten. De industrie zorgt voor milieuvervuiling. Het schaarse water wordt in de bedrijven ingezet, zodat de bevolking geen toegang meer heeft tot schoon water.

Daar komt nog bij dat de slachtoffers van deze schendingen machteloos zijn. Ze krijgen geen informatie over de gevolgen van de industrie, laat staan dat ze op een of andere manier betrokken worden bij de planning en het beleid van het bedrijf. Wanneer ze gerechtigheid eisen zijn er represailles. Van de staat hoeven ze geen steun of bescherming te verwachten, corruptie zorgt ervoor dat staten de bedrijven beschermen, eerder dan burgers. Dit leidt tot de perverse situatie dat de landen die het rijkst zijn aan grondstoffen, meestal erg arm zijn.

Het kan anders. Amnesty International wil ervoor zorgen dat bedrijven én staten hun verantwoordelijkheid opnemen en ervoor zorgen dat de extractieve industrie leidt tot verbeteringen in de bescherming van mensenrechten en mensen uit de armoede helpt, eerder dan ze dieper in de armoede te duwen. Er moet een einde komen aan de straffeloosheid van bedrijven. Bedrijven moeten aansprakelijk kunnen worden gehouden voor hun activiteiten.

De personen die getroffen worden door de negatieve gevolgen van de industrie moeten toegang krijgen tot informatie over de activiteiten van bedrijven. Ze moeten kunnen deelnemen aan de besluitvorming over kwesties die hen rechtstreeks aanbelangen. Ten slotte moeten slachtoffers de mogelijkheid hebben om de mistoestanden aan te klagen en gerechtigheid te krijgen. Waar toepasselijk, moeten ze zich kunnen wenden tot een rechter.