Afbeelding
Overwinningen voor Mensenrechten in 2023
Goed nieuws

Overwinningen voor Mensenrechten in 2023

28 december 2023

Dankzij jouw inzet en die van talloze andere Amnesty-supporters zijn er wereldwijd mensen vrijgekomen en kregen velen de gerechtigheid die ze verdienen. Succesverhalen tonen dat actievoeren werkt. Uit een lange lijst overwinningen geven we je hieronder 10 van de belangrijkste.

Doodstraf bijna afgeschaft in Ghana

In juli stemde het parlement van Ghana voor het schrappen van de doodstraf uit twee wetten: de ‘Criminal and other offences Act’ uit 1960 en de ‘Armed forces Act’ uit 1962. Deze wetswijzingen brengen de afschaffing van de doodstraf in het land erg dichtbij en zijn een grote overwinning voor alle activisten die er onvermoeibaar campagne voor voerden. Om de doodstraf in Ghana volledig af te schaffen, roept Amnesty International de Ghanese autoriteiten op om de grondwet te herzien, want die bepaalt nog steeds dat op hoogverraad de doodstraf staat.

Olivier Vandecasteele is terug in België

Samen met de honderdduizenden Belgen die zich met ons hadden ingezet voor zijn vrijlating, waren we erg blij toen Olivier Vandecasteele op 26 mei werd vrijgelaten. De hereniging met zijn geliefden was hartverwarmend om te zien. Hij werd 456 dagen door Iran gegijzeld en werd ook aan foltering onderworpen. Enkele dagen na zijn vrijlating werden nog 3 Europese gevangenen vrijgelaten. Ondanks dit goede nieuws blijft Amnesty International erg bezorgd over de gevolgen van de gevangenenruil en blijven we aandringen op maatregelen die de straffeloosheid voor Iraanse misdrijven, zoals gijzelneming, doorbreken.

Egyptische mensenrechtenverdedigers Mohamed en Patrick kwamen vrij

In juli verleende de Egyptische president Abdul Fatah al-Sisi gratie aan de mensenrechtenverdediger Mohamed Baker en de onderzoeker Patrick Zaki. Mohamed mocht de gevangenis verlaten. Patrick was al vrij maar onder voorwaarden: hij moest zich regelmatig melden bij de politie en mocht het land niet verlaten. Na het pardon kon hij terug naar Italië om daar zijn academische carrière te hervatten. Mohamed Baker zat sinds 2019 in de gevangenis omdat hij als mensenrechtenadvocaat opkwam voor de meest gemarginaliseerde mensen in Egypte. Patrick Zaki werkte als onderzoeker van onder meer vrouwenrechten bij een Egyptische mensenrechtenorganisatie toen hij werd opgepakt.

Huwelijksgelijkheid een stap dichterbij in Hongkong

In Hongkong behaalde lgbti+ activist Jimmy Sham een gedeeltelijke overwinning in het Hof van Beroep. Dat Hof oordeelde dat de regering een grondwettelijke plicht heeft om een ​​wettelijk kader te bieden om relaties tussen mensen van hetzelfde geslacht te erkennen. Het Hof geeft de regering twee jaar om een wettelijk kader te ontwikkelen. Het verzoek van Sham om het huwelijk tussen twee mensen van hetzelfde geslacht te erkennen, werd door de rechtbank afgewezen. Toch is de uitspraak een belangrijke stap voorwaarts: ‘De rechtbank geeft een duidelijke boodschap aan de regering dat haar wetten wat betreft huwelijksgelijkheid dringend hervormd moeten worden’, zegt Piya Muqut van Amnesty International.

Amerikaanse staat Ohio beschermt recht op abortus

In de Amerikaanse staat Ohio stemde de bevolking op 7 november voor het aanpassen van de grondwet van de staat. Die aanpassing beschermt het recht op abortus. Goed nieuws dus uit een land waar verschillende staten onlangs het recht op abortus inperkten. ‘Ohio is de meest recente staat die via het stemhokje het recht op abortus beschermt’, zegt Programma-directeur Tarah Demant van Amnesty USA. ‘Abortus is een mensenrecht. Basisgezondheidszorg en bescherming van de toegang tot abortus blijven populair onder kiezers in het land.’ Toch blijft het recht op abortus onder vuur liggen in Ohio en doorheen de VS. Amnesty International blijft actie voeren om veilige en legale toegang tot abortus te garanderen.

Afghaanse onderwijsactivist Matiullah Wesa kwam vrij

In november werd Matiullah Wesa door de taliban vrijgelaten. Wesa zette zich in voor onderwijs, in het bijzonder voor meisjes, in afgelegen gebieden in Afghanistan. Hij bezocht die gebieden met zijn mobiele school. Met de vrijwilligersorganisatie PenPath verstrekte hij ook lesboeken. Wesa zette meer dan veertig scholen op. De taliban arresteerden hem op 27 maart. Volgens de taliban waren zijn activiteiten illegaal omdat meisjes in Afghanistan na de basisschool geen onderwijs meer mogen volgen. Na zijn vrijlating bedankte Wesa zijn vrienden voor hun steun en beloofde hij zijn werk voort te zetten. ‘Onze hoop en doelen zullen niet veranderen, noch worden verbroken, we zullen doorgaan met onze liefdadigheidsdiensten’, deelde hij op X.

Lucha-activist Elias Bizimungu vrijgelaten in Democratische Republiek Congo

Het Hof van Goma in de Democratische Republiek Congo oordeelde dat de aanklachten tegen de journalist en activist Bizimungu ongegrond waren en beval in juni 2023 zijn onmiddellijke vrijlating. Bizimungu werd in september 2022 opgepakt. Eerder, in april 2022, was rechtenstudent King Mwamisyo gearresteerd. Beiden zetten zich in voor LUCHA (Lutte pour le changement), een jongerenbeweging die strijdt voor mensenrechten. De arrestatie van Bizimungu en Mwamisyo gebeurde nadat ze kritiek uitten op de politie en het leger, die de bevolking niet beschermen en mensenrechtenschendingen plegen. Bizimungu is Amnesty enorm dankbaar voor de steun die hij ontving. Amnesty blijft de onmiddellijke vrijlating van Mwamisyo eisen.

Aanklachten tegen Taner Kiliç, Idil Eser en anderen ingetrokken in Turkije

Een Turkse rechtbank heeft in juni de veroordelingen van Taner Kılıç, de erevoorzitter van Amnesty Turkije, Idil Eser, de voormalig directeur van Amnesty Turkije, en Özlem Dalkıran en Günal Kurşu, twee andere mensenrechtenactivisten ingetrokken. Eindelijk een stap in de goede richting. De uitspraak over de veroordelingen kwam precies zes jaar nadat Taner werd gearresteerd. Hij zat 14 maanden vast. Idil, Özlem en Günal zaten meer dan 3 maanden in cel. Ondanks een compleet gebrek aan bewijs werd Taner in 2020 veroordeeld voor ‘lidmaatschap van een terroristische organisatie’ tot 6 jaar en 3 maanden cel. De anderen kregen 25 maanden celstraf voor het ‘assisteren van een terroristische organisatie’. Er werd opnieuw beroep aangetekend tegen de recente uitspraak voor Taner. Hij riskeert alsnog veroordeeld te worden. Amnesty zal blijven actievoeren voor Taner en blijft van mening dat hij en de andere drie nooit vervolgd hadden mogen worden.

Yasaman en Monireh vrijgelaten in Iran

Op 15 februari kwamen vrouwenrechtenactivisten Yasaman Aryani en haar moeder Monireh Arabshahi vervroegd vrij in Iran. Yasaman en Monireh deelden op Internationale Vrouwendag in 2019 witte bloemen uit in de metro aan vrouwelijke passagiers. Ze droegen daarbij geen hoofddoek. Een video van de actie ging viraal. Niet veel later werden ze gearresteerd. In juli 2019 kreeg Yasaman Ayrani te horen dat ze veroordeeld was tot 16 jaar cel, waarvan ze ten minste 10 jaar moest uitzitten. Haar moeder kreeg dezelfde straf. In 2020 bracht het gerechtshof van Teheran de straf terug tot 9 jaar en 7 maanden. Daarvan moesten ze 5,5 jaar uitzitten. Nu zijn ze vervroegd vrijgelaten. Beide dames zijn strijdvaardiger dan ooit.

Wetsontwerp betogingsverbod met succes tegengehouden

Amnesty International verzette zich, samen met vakbonden, mensenrechten- en milieuorganisaties, met succes tegen het invoeren van een wet die het recht op vreedzaam protest bedreigde. De bedoeling van het wetsontwerp was om een betogingsverbod als bijkomende straf mogelijk te maken bij bepaalde misdrijven. Het voorstel dreigde echter het recht op protest onnodig uit te hollen en mensen af te schrikken om deel te nemen aan protesten. Bovendien zou de handhaving ervan wellicht ook andere mensenrechten aantasten, zoals het recht op privacy. Dankzij het gezamenlijk verzet heeft de regering beslist het ontwerp in te trekken. Het succes toont: protesteren werkt, maar waakzaamheid blijft nodig! 

Lees ook

Meer nieuws