EU: Europees Parlement geeft groen licht voor strengere detentie- en terugkeermaatregelen
Het Europees Parlement keurt de terugkeerregelgeving voor mensen zonder verblijfsstatus goed. Hierdoor wordt een bestraffend en restrictief detentie- en deportatiebeleid mogelijk in Europa.
De Europese Commissie stelde in maart 2025 een nieuwe terugkeerverordening voor, die de huidige terugkeerrichtlijn moet vervangen. Deze regels gelden voor mensen zonder verblijfsstatus. Dit kunnen mensen zijn zonder geldige documenten, of mensen van wie de asielaanvraag is afgewezen en wachten op uitzetting.
In de verordening worden regels vastgesteld over hun terugkeer of uitzetting. In december 2025 waarschuwde Amnesty International al dat deze plannen neerkwamen op “ongekende detentie, sancties en het ontnemen van rechten op basis van migratiestatus”.
“Vandaag heeft het Europees Parlement gestemd om de bestraffende en restrictieve detentie- en deportatieplannen van de EU uit te breiden. Deze overeenkomst is het resultaat van een samenwerking tussen de Europese Volkspartij en politieke groepen die anti-migratiebeleid steunen, en werd in hoog tempo door de onderhandelingen geloodst, zonder voldoende toetsing of zinvolle mensenrechtenanalyses”, aldus Eve Geddie.
Amnesty stelt vast dat dit onderdeel is van een groeiende trend naar steeds schadelijker, harder en meer uitsluitingsgericht migratiebeleid in Europa. Deze maatregelen ondermijnen een eerlijk proces en beleid dat op bewijs is gebaseerd. In plaats van irreguliere migratie te verminderen, dreigen er juist meer mensen vast komen te zitten in onzekere en kwetsbare situaties.
De mensenrechtenorganisatie waarschuwt ook dat de nieuwe regels zullen leiden tot zwaardere verplichtingen en sancties voor mensen die een terugkeerbesluit krijgen. Het Parlement maakt ook meer en langere detentieperiodes mogelijk. Volgens Amnesty voldoet dat niet aan internationale rechtsnormen.
Terugkeerhubs
Mensen lopen door deze aanpassing ook het risico om naar ‘terugkeerhubs’ gestuurd te worden. Dit zijn detentiecentra buiten de EU waar mensen naartoe gestuurd kunnen worden, ook al zijn ze er nooit eerder geweest. Dat geldt ook voor kinderen en gezinnen. Amnesty International is duidelijk: terugkeercentra brengen een groot risico op mensenrechtenschendingen met zich mee, kunnen niet op een manier worden uitgevoerd die in overeenstemming is met de mensenrechten, en mogen er niet komen.
Met de stemming van vandaag maakt het Europees Parlement de weg vrij voor onderhandelingen met de Raad. De verwachting is dat de plannen daar op korte termijn worden geformaliseerd.
