DRC: Vredesakkoorden maken geen einde aan mensenrechtenschendingen

Terwijl de presidenten van Rwanda en DRC zich voorbereiden om een vredesakkoord te ondertekenen in het Witte Huis, stelt Amnesty International:

“De aanstaande ondertekening van het vredesakkoord tussen de presidenten van DRC en Rwanda in Washington vindt plaats terwijl het geweld in het oosten van Congo voortduurt en de burgers enorm lijden,” zegt Tigere Chagutah, Regionaal Directeur Oost- en Zuidelijk Afrika bij Amnesty International.

“Maandenlange besprekingen en de ondertekening van meerdere akkoorden in Washington en Doha hebben geen tastbare impact gehad op het leven van Congolese burgers. President Trump moet druk uitoefenen op de leiders van M23, de Rwandese en Congolese leiders om een einde te maken aan de voortdurende schendingen van de mensenrechten van burgers in het land en duidelijk maken dat zij individueel verantwoordelijk zullen worden gehouden voor het niet naleven van het akkoord.”

Amnesty International heeft geloofwaardige berichten ontvangen over schendingen door Wazalendo-strijders en over M23 die burgers uit wraak heeft gedood, wanneer die verdacht werden van samenwerking met de Wazalendo. In oktober zijn tienduizend inwoners ontheemd geraakt. In delen van de provincie Noord-Kivu zijn veel burgers uit angst voor aanvallen door gewapende groeperingen hun toevlucht gaan zoeken in de bossen.

“Congolezen hebben genoeg van de loze retoriek en diplomatieke taal,” zei Tigere Chagutah. “Ze zijn het wachten moe. Duizenden burgers zitten klem tussen twee wrede krachten. Aan de ene kant worden ze geconfronteerd met standrechtelijke executies, foltering, groepsverkrachtingen en ontvoeringen door de door Rwanda gesteunde M23. Aan de andere kant worden ze gedood, mishandeld, ontvoerd en verkracht door leden van de Wazalendo.”

“Het is schandalig dat internationale diplomaten, waaronder die van de VS, de Europese Unie en de Afrikaanse Unie, hun morele en internationale verplichtingen ontlopen door geen directe en consistente druk uit te oefenen op de Rwandese en Congolese leiders om hun steun voor gewelddadige, gewapende groepen te stoppen,” aldus Tigere Chagutah.

“Wereldleiders zijn zich bewust van het dodelijke geweld en de verkrachtingen die door de strijdende partijen in DRC worden gepleegd, maar kiezen ervoor dit te negeren. Functionarissen van de VS, de Europese Unie en de Afrikaanse Unie moeten prioriteit geven aan het stoppen van mensenrechtenschendingen. Zolang diplomaten geen consequenties opleggen aan wie M23 en Wazalendo steunt, zullen Congolese burgers blijven lijden,” zei Tigere Chagutah.

Achtergrond

Amerikaanse, Congolese en Rwandese diplomaten hebben sinds april gewerkt aan de vredesdeal, die ondertekend zal worden in Washington. Op 27 juni hebben functionarissen uit Rwanda en de DRC in Washington een vredesakkoord ondertekend, waardoor Rwanda zijn “defensieve maatregelen” in Oost-Congo kan handhaven totdat de Democratische Strijdkrachten voor de Bevrijding van Rwanda (FDLR) en aanverwante gewapende groeperingen “geneutraliseerd” zijn.

De FDLR is een gewapende oppositiegroep die actief is in het oosten van de DRC en voornamelijk bestaat uit Rwandese Hutu’s. De groep bevat restanten van de Interahamwe en voormalige Rwandese soldaten die verantwoordelijk waren voor de genocide in Rwanda in 1994, evenals strijders die niet betrokken waren bij de genocide, waaronder velen die te jong waren om eraan deel te nemen. De Rwandese president Paul Kagame heeft de FDLR een “existentiële bedreiging” voor Rwanda genoemd.

Rwanda en M23 hebben op 15 november 2025 in Qatar een kader voor een vredesakkoord ondertekend dat een einde moet maken aan de gevechten in de DRC. De overeenkomst omvatte acht protocollen. Over de meeste van deze protocollen moesten de partijen nog onderhandelen.