jaarrapport 2016/17

jaarrapport 2016/17

Hoe is het vandaag gesteld met de mensenrechten? Amnesty’s jaarrapport beschrijft de mensenrechtensituatie in 159 landen en maakt een grondige analyse van de stand van zaken wat betreft mensenrechten in de wereld. 

Het wordt tijd dat we allemaal samen opstaan en een halt toeroepen aan de politiek van demonisering, die een verdeelde en gevaarlijke wereld schept.

Amnesty International grijpt de publicatie van het Jaarrapport over de mensenrechten in de wereld aan om een oproep te lanceren: laat de retoriek van angst, verwijten en haat onze visie van een open samenleving, die steunt op gelijkheid, niet aantasten. Als iedereen een vuist maakt en actie onderneemt om de mensenrechten te beschermen, kunnen we samen het tij keren.

2016 was het jaar van “wij” tegen “zij”, van populistische leiders die groepen van mensen uitkozen om ze als een bedreiging van de nationale belangen voor te stellen. Als nog meer landen onze rechten terugschroeven in naam van de nationale veiligheid, kan dat leiden tot de totale ineenstorting van de fundamenten onder de universele mensenrechten.

Vreedzame bewegingen zoals de Vrouwenmars, de pro-democratie-protesten in Gambia en de Ayotzinapa-studentenprotesten in Mexico moeten ons allemaal inspireren om op te komen voor onze vrijheden.

"We kunnen niet op regeringen vertrouwen om de mensenrechten te beschermen, dus moeten wij, het volk, in hun plaats actie ondernemen”

- Salil Shetty, secretaris-generaal van Amnesty International -


 

Het jaar in beelden

De vluchtelingencrisis


Veel regeringen keerden vluchtelingen en migranten de rug toe. Vluchtelingen en migranten vormen vaak een “makkelijk doelwit” bij het zoeken naar zondebokken. In 2016 schonden 36 landen het internationale recht door het illegaal terugsturen van vluchtelingen naar een land waar hen foltering, geweld en de doodstraf te wachten stond en hun rechten bedreigd werden. In Australië wacht asielzoekers een vreselijk lot op de eilanden Nauru en Manus.

De EU sloot een illegale en roekeloze deal met Turkije over het terugsturen van vluchtelingen, ook al kan dat land hun mensenrechten niet beschermen.

De vluchtelingencrisis

USA


Donald Trump zette met zijn giftige campagneretoriek de toon voor de wereldwijde trend van een agressieve en meer verdelende politiek. Maar in verschillende delen van de wereld gebruikten politieke leiders verhalen van angst, verwijten en verdeeldheid om er hun toekomstige macht op te bouwen.

USA

Syrië


Het conflict in Syrië woedde voort, het hele jaar door, met de medewerking van andere landen. De Syrische regering en geallieerde troepen voerden grootschalige aanvallen uit over heel Syrië. Duizenden burgers werden daarbij gedood, gewond en ontheemd, tienduizenden bleven spoorloos of zaten opgesloten en liepen het risico te worden gefolterd.

In december nam de Algemene Vergadering van de Verenigde Naties een resolutie aan die het onderzoek naar en de vervolging van oorlogsmisdaden in Syrië sinds 2011 vooruit moet helpen.

Syrië

Filipijnen


De Filipijnse regering lanceerde een grootschalige campagne tegen drugs waarbij meer dan 6.000 mensen werden gedood. Dat gebeurde na de verkiezing van president Duterte, die herhaaldelijk en in het openbaar zijn steun betuigde voor het arresteren en doden van mensen die verdacht werden van het gebruiken of verkopen van drugs.

Filipijnen

Jemen


Alle partijen in het gewapende conflict maakten zich schuldig aan oorlogsmisdaden en andere ernstige schendingen van het internationale recht, die ongestraft bleven. De door Saoedi-Arabië geleide coalitietroepen bombardeerden ziekenhuizen en andere burgerlijke gebouwen en voerden willekeurige aanvallen uit, waarbij burgers werden gedood en gewond. De Huthi’s en hun bondgenoten bestookten gebieden waar burgers woonden.

Jemen

Turkije


In juli lokte een gewelddadige poging tot staatsgreep een massale repressie van de regering uit, die gericht was op ambtenaren en burgerorganisaties. In zes maanden noodtoestand werden 40.000 mensen in voorhechtenis genomen. Er waren bewijzen dat veel gevangenen werden gefolterd in de nasleep van de couppoging. 90.000 ambtenaren werden ontslagen, honderden mediakanalen en ngo’s moesten sluiten en journalisten, activisten en parlementsleden werden opgepakt.

Turkije

Myanmar


De vervolgde Rohingya-minderheid in Myanmar werd het slachtoffer van toenemend geweld en discriminatie. Religieuze intolerantie en anti-moslimgevoelens verhevigden. Gevechten tussen het leger en gewapende etnische groepen escaleerden in het noorden van Myanmar. De regering maakte het nog moelijker voor de VN en andere humanitaire organisaties om toegang te krijgen tot ontheemde gemeenschappen.

Myanmar

Zuid-Soedan


Ondanks het vredesakkoord gingen de gevechten tussen de regering en oppositietroepen door, net als de schendingen en misbruiken van het internationaal humanitair recht en de mensenrechten. De overgangsregering die werd gevormd, kwam snel ten val, waarna hevige gevechten volgden tussen regering en oppositie. De voortdurende gevechten hadden verwoestende humanitaire gevolgen voor de burgerbevolking.

Zuid-Soedan

Irak


Regeringstroepen, paramilitaire milities en de gewapende groep Islamitische Staat (IS) begingen oorlogsmisdaden en schonden zwaar de mensenrechten. IS-strijders vermoordden koelbloedig tegenstanders en burgers, verkrachtten en folterden gevangenen, gebruikten burgers als menselijk schild en zetten kindsoldaten in. Milities executeerden, ontvoerden en folterden burgers die waren weggevlucht uit gebieden onder controle van IS. Duizenden bleven opgesloten zonder proces, op verdenking van banden met IS. Foltering van gevangenen bleef schering en inslag.

Irak

Soedan


In Darfur ging het gewapende conflict in 2016 zijn 13de jaar in. Regeringstroepen voerden een grootscheepse militaire campagne uit in het gebied Jebel Marra in Darfur. Er waren indicaties dat de Soedanese regeringstroepen bij herhaling chemische wapens gebruikten in burgergebieden. Regeringstroepen maakten zich nog schuldig aan een hele hoop andere overtredingen van het internationale recht, zoals het bombarderen en onwettig doden van burgers, ontvoeren en verkrachten van vrouwen, het vernietigen van hele dorpen.

Soedan

"Beleid van demonisering’ leidt tot verdeeldheid en angst"

Forse politieke verschuivingen in 2016 toonden aan dat hatelijke retoriek de donkere kant van de menselijke natuur naar boven kan halen.

Of het nu Trump (VS) is of Orban (Hongarije), Modi (India), Erdogan (Turkije) of Duterte (Filipijnen), steeds meer politici noemen zichzelf anti-establishment en voeren een politiek van demonisering, die hele groepen mensen opjaagt, als zondebokken bestempelt en ontmenselijkt, met de bedoeling stemmen te winnen.

Deze retoriek zal een steeds gevaarlijker impact hebben op het eigenlijke beleid. In 2016 bleven regeringen blind voor oorlogsmisdaden, drukten deals door die het asielrecht ondermijnen, keurden wetten goed die de vrije meningsuiting beknotten, zetten aan tot het vermoorden van mensen alleen maar omdat ze drugs gebruiken, legitimeerden massale surveillance en breidden draconische politionele bevoegdheden uit.

Poetin-Assad Jaarverslag Amnesty
The state of the world - amnesty jaarverslag

Hoe meer landen terugkrabbelen bij het nakomen van hun binnenlandse verplichtingen inzake fundamentele mensenrechten, hoe minder leiderschap we zien in de wereld. Overal voelen regeringen zich aangemoedigd om de mensenrechten terug te draaien.

Dit zou rampzalige gevolgen kunnen hebben voor de nu al erbarmelijke respons op massale wreedheden in de wereld. Zo keek de wereld in 2016 passief toe op de gebeurtenissen in Aleppo, Darfur en Jemen.

Andere landen voerden een massale repressie uit, zoals Bahrein, Egypte, Ethiopië, de Filipijnen en Turkije. Nog andere landen kondigden indringende veiligheidsmaatregelen af, zoals de verlenging van de noodwetten in Frankrijk en ongeziene surveillance-wetten in het Verenigd Koninkrijk. Een ander aspect van dit ‘sterke’ beleid was de opgang die antifeministische en anti-LGBTI-retoriek maakte,  zoals de inspanningen om vrouwenrechten terug te schroeven in Polen, wat daar  op massaal protest stuitte.

Het is tijd om op te komen voor onze rechten

We kunnen niet vertrouwen op regeringen om onze vrijheden te beschermen, en dus moeten er zelf voor opkomen. We moeten ons samen verzetten tegen het terugdraaien van sinds lang verankerde mensenrechten. We moeten vechten tegen het bedrieglijke verhaal dat we onze rechten moeten inleveren in ruil voor welvaart en veiligheid. 

Video: "Wat willen we?"

We kunnen inspiratie vinden bij de moedige activisten uit het verleden. In donkere tijden hebben individuen het verschil gemaakt door stelling te nemen: van de activisten voor burgerrechten in de VS en de anti-apartheidsactivisten in Zuid-Afrika tot de bewegingen voor vrouwen- en LGBTI-rechten in de wereld vandaag.

Kleinschalige acties van individuen kunnen een verschil maken bij het verdedigen van mensenrechten. Maar wereldwijde solidariteit is cruciaal als we elkaar willen beschermen tegen regeringen die er als de kippen bij zijn om al wie het niet met hen eens is af te schilderen als een gevaar voor de nationale veiligheid en de economische ontwikkeling.

“Elke brief, elk bezoek, elk woord heeft ons kracht gegeven en onze vastberadenheid vergroot in deze lange maar rechtmatige strijd voor vrijheid en democratie”, zei Yves Makwamba, de activist in de DR Congo, die in augustus 2016 werd vrijgelaten uit de gevangenis.

 

Amnesty-groepen

De activisten van de Amnesty-groepen strijden in hun eigen stad of gemeente voor mensenrechten. Ze zijn gedreven en veelzijdig en voeren op verschillende manieren actie. Ze schrijven brieven, organiseren een benefiet, zetten een rommelmarkt op poten, trekken met een petitie naar het marktplein,… Heb je interesse, zoek hier de groepen in jouw buurt.

  

 

 

 

hier niet op duwen