Wie worden het meest getroffen? 

Wie worden het meest getroffen? 

De klimaatverandering brengt ons allemaal schade toe, en zal dat blijven doen, zolang regeringen geen actie ondernemen. Toch is het waarschijnlijk dat de gevolgen bepaalde groepen zwaarder zullen treffen, zoals gemeenschappen die voor hun levensonderhoud afhankelijk zijn van landbouw en van activiteiten in kustgebieden. Kwetsbare groepen zoals inheemse gemeenschappen, migranten, vrouwen, ouderen, kinderen en armen worden het zwaarst getroffen.

Als de opwarming van de aarde niet wordt tegengegaan kan volgens de Verenigde Naties ‘klimaatapartheid’ ontstaan. De rijken kunnen het zich veroorloven om te ontsnappen aan hitte en honger, terwijl de armsten er de dupe van zijn. Volgens Philip Alston, Speciaal rapporteur over extreme armoede en mensenrechten van de VN, zullen arme landen het merendeel van de kosten van de klimaatcrisis dragen, terwijl de armste helft van de wereldbevolking slechts verantwoordelijk is voor een fractie van de CO2-uitstoot. 

Inheemse volkeren behoren tot de allerarmsten ter wereld. Voor hun bestaan zijn ze afhankelijk van hernieuwbare natuurlijke grondstoffen die het meeste risico lopen bij klimaatschommelingen en extreme weersomstandigheden. Door overstromingen of extreme droogte kunnen hun oogsten mislukken. De voedselprijzen kunnen daardoor stijgen, waardoor de armoede zal toenemen. Bovendien leven inheemse volkeren met name in geografische gebieden en ecosystemen die het meest worden blootgesteld aan de gevolgen van klimaatverandering, zoals in de Stille Oceaan. Daar worden ze bedreigd door de stijgende zeespiegel, door bodemerosie, door de toegenomen golfslag, door stormen en door aardverschuivingen die tot landverlies leiden. Hoog water en stormen zorgden al voor problemen op de Marshalleilanden, de Cookeilanden, Tuvalu en de laaggelegen eilanden van Papoea-Nieuw-Guinea. Ook zijn plantages en vee, die voor veel inheemse groepen belangrijke bestaansmiddelen zijn, nu kwetsbaarder voor ziekten en plagen die verband houden met overstromingen en andere klimaatschommelingen. 

Toch liggen er ook kansen voor inheemse volkeren vanwege hun kennis van ecosystemen en natuurlijke hulpbronnen. Zo beveelt de Voedsel- en Landbouworganisatie van de Verenigde Naties (FAO) klimaatslimme landbouw aan. Dat is een combinatie van traditionele en moderne technieken waarbij de kennis van inheemse volkeren van groot belang is. 

Klimaatverandering treft arme mensen het hardst. Wereldwijd zijn de meeste mensen met een laag inkomen vrouwen. Zij hebben naast armoede ook te maken met discriminatie. Beide factoren zorgen voor een grotere kwetsbaarheid voor extreme gebeurtenissen zoals droogte en overstromingen. Vrouwen worden, zeker in arme landen, meer benadeeld door de opwarming van de aarde dan mannen. Zij zijn vaak verantwoordelijk voor het huishouden en de water- en voedselvoorziening en bewerken het land. Bij grote droogte moeten ze vaak veel verder lopen om water te halen. Hierdoor blijft minder tijd over voor het huishouden en moeten dochters bijspringen die daardoor onderwijs missen. Daarnaast zijn de vrouwen tijdens hun tocht naar de waterbron kwetsbaarder voor (seksueel) geweld. 

Toen cycloon Idai in maart 2019 Mozambique, Malawi en Zimbabwe trof, leden vrouwen en meisjes onevenredig veel. Bijna 75.000 zwangere vrouwen liepen gevaar omdat ze geen toegang hadden tot schoon water, sanitaire voorzieningen of reproductieve gezondheidszorg. In de opvangkampen liepen vrouwen en meisjes een groter risico op misbruik dan mannen. 

hier niet op duwen