Meer over Pussy Riot

Meer over Pussy Riot

Drie leden van de punkgroep Pussy Riot, Maria Alekhina, Ekaterina Samutsevich en Nadezhda Tolokonnikova, werden op 17 augustus 2012 door een Russische rechtbank schuldig bevonden aan 'door religieuze haat gevoed hooliganisme' voor het organiseren van een protestlied in één van de belangrijkst Russisch-Orthodoxe kerken in Moskou. Ze werden veroordeeld tot twee jaar strafkamp.

Over Pussy Riot

Pussy Riot werd opgericht in 2011. Het is een feministische punkgroep die onder andere protesteert tegen de onderdrukking van de vrijheid van meningsuiting en van vergadering, politieke corruptie en oneerlijke rechtszaken in Rusland. De groep treedt onverwacht op op publieke plaatsen in Moskou, zoals in de metro, op het Rode Plein en op bussen.

In februari 2012 brachten verschillende leden van de groep een protestlied in een kathedraal in Moskou. Ze droegen gekleurde bivakmutsen en zongen het nummer 'Maagd Maria, verlos ons van Poetin'. In dat nummer roepen ze Maria op om een feministe te worden en bekritiseren ze de sterke band tussen Poetin en de Russisch-Orthodoxe Kerk. Het optreden duurde maar enkele minuten en was deel van een reeks protesten tegen Poetin en oneerlijke verkiezingen in Rusland.

Oneerlijk proces

Nadezhda Tolokonnikova, Maria Alekhina en Ekaterina Samutsevich, drie twintigers, werden daarvoor in maart opgepakt en beschuldigd van 'door religieuze haat gevoed hooliganisme'. Ze bleven in hechtenis tot hun proces in augustus. Uiteindelijk werden ze veroordeeld tot twee jaar strafkamp. Deze beslissing kreeg internationaal heel wat kritiek.

De vrouwen kregen geen eerlijk proces. De advocaten kregen onvoldoende tijd om de zaak voor te bereiden, verzoeken om getuigen op te roepen werden geweigerd en de zittingsdagen duurden erg lang, zodat ze nauwelijks tijd hadden om te eten, te slapen en zich op de volgende dag voor te bereiden.

De advocaten van de meisjes gingen onmiddellijk in beroep tegen het vonnis van 17 augustus.

Op 11 oktober werd Ekaterina in hoger beroep voorwaardelijk vrijgesproken, omdat ze niet had gezongen, gedanst of gebeden en haar acties dus van een andere aard waren. Dit is maar een gedeeltelijke overwinning. De vrijlating is namelijk gebonden aan enkele voorwaarden. Zo moet Ekaterina zich regelmatig bij de politie aanmelden en het gerecht legde haar ook andere vrijheidsbeperkingen op.

De twee andere vrouwen zitten nog steeds opgesloten in strafkampen, mijlenver van elkaar en hun familie. Amnesty International eist dat de twee onmiddellijk en onvoorwaardelijk worden vrijgelaten en dat de straf van Ekaterina ongedaan wordt gemaakt.

Maria Alekhina vroeg in januari 2013 om een uitgestelde straf zodat ze voor haar jonge zoon kan zorgen tot hij ouder is. Het gerechtshofgaf geen gehoor aan haar vraag om een uitgestelde straf. Volgens de rechter werd tijdens het eerste proces immers al rekening gehouden met het feit dat ze een jonge moeder is.

Volgens verschillende mediaberichten hebben de drie vrouwen begin februari een klacht ingediend bij het Europees Hof voor de Rechten van de Mens.

Geen vrijheid van meningsuiting

Amnesty gelooft dat het proces tegen de drie meisjes politiek gemotiveerd is. Deze zaak is maar één voorbeeld van hoe de vrijheid van meningsuiting in Rusland steeds verder wordt ingeperkt. Niet alleen is de uitspraak een poging om Pussy Riot de mond te snoeren, maar het is ook een waarschuwing naar anderen: kritiek op de macht wordt niet getolereerd en kan zwaar bestraft worden.

De drie leden van Pussy Riot werden veroordeeld, louter en alleen omdat ze op een vreedzame wijze gebruik hadden gemaakt van hun vrijheid van meningsuiting. Daarom zijn ze gewetensgevangenen en moeten ze onmiddellijk en onvoorwaardelijk worden vrijgelaten.

Vaak gestelde vragen over Pussy Riot

Hebben de acties van Amnesty International en anderen effect?

Eén van de advocaten van Pussy Riot, Nikolay Polozov, vertelde Amnesty International dat er zonder alle internationale aandacht waarschijnlijk een gevangenisstraf van zeven jaar was geëist. Hij schatte dat de vrouwen dan een gevangenisstraf van vijf jaar hadden gekregen. Amnesty wil daarom druk op de Russische autoriteiten blijven uitoefenen om de drie veroordeelde bandleden vrij te laten.

In een brief schrijft het groepslid Nadezhda Tolokonnikova dat ze iedereen wil bedanken voor hun steun. Ze zegt dat de leden van Pussy Riot blij zijn dat hun zaak zoveel mensen uit verschillende culturen met verschillende achtergronden heeft kunnen samenbrengen.

Kregen de drie leden van Pussy Riot een eerlijk proces?

Nee. Amnesty is van mening dat het proces niet eerlijk verlopen is. Er was geen sprake van een eerlijke kans voor de verdediging

  • Gedurende het hele onderzoek en de rechtszaak zaten de verdachten vast, een maatregel die alleen in hele speciale gevallen wordt toegepast.
  • De aanklager vroeg onafhankelijke experts om het liedje en het optreden te beoordelen. Pas bij de derde expert kwamen de conclusies overeen met het standpunt van de aanklager, namelijk dat het optreden strafrechtelijke overtredingen bevatte. De eerste twee experts spraken dit tegen. Het vonnis was gedeeltelijk gebaseerd op de getuigenis van deze derde expert. Advocaten van de verdediging mochten de positie van deze derde expert niet ter discussie stellen van de rechter.
  • De vrouwen hadden weinig tijd om zich voor te bereiden op de rechtszaak, aldus hun advocaten. Sommige documenten zouden zonder de verdachten en hun advocaten zijn getekend.
  • De rechter weigerde de meeste getuigen te horen die door de verdediging werden aangedragen. Ook mochten de advocaten van Pussy Riot zelden vragen stellen aan de getuigen opgevoerd door de aanklager.

Voor de rechtbank werden activisten lastig gevallen die op vreedzame wijze voor de vrijlating van Pussy Riot protesteerden. Sommigen werden gearresteerd en mishandeld door politie. Tegenstanders van Pussy Riot kregen daarentegen de gelegenheid om ongehinderd te demonstreren.

Is Amnesty niet bezorgd dat alle internationale steun voor Pussy Riot juist leidt tot een harder optreden tegen kritische stemmen in het land?

De veroordeling van Pussy Riot en de internationale aandacht voor deze zaak heeft de oppositie in Rusland juist weer een boost gegeven om in actie te komen. Bovendien is alle aandacht voor het proces schadelijk voor Ruslands internationale imago en dat wil het Kremlin graag voorkomen.

Hoe zit het dan met de godsdienstvrijheid?

Mensen zijn vrij om hun geloof te belijden, dat is een mensenrecht. Het recht op godsdienstvrijheid gaat echter niet zo ver dat het alle vormen van kritiek, spot en zelfs beledigingen van het geloof verbiedt en zelfs strafbaar stelt. Elke zaak moet geval per geval worden bekeken.

De verstoring in de kathedraal door het protestoptreden was minimaal. De vrouwen stonden enkele minuten later weer buiten. Toen ze werden gevraagd om te vertrekken, zijn ze weggegaan. Hierbij was geen sprake van geweld tegen gelovigen of vernieling aan de kerk. Het optreden was provocerend, maar het protest was geen ernstige bedreiging voor het uitoefenen van het geloof voor de aanwezigen in de kerk.

Het Europees Hof voor de Rechten van de Mens heeft herhaaldelijk gesteld dat vrije meningsuiting ook geldt voor ideeën die beledigend of aanstootgevend zijn.

De groepsleden van Pussy Riot hebben het toch aan zichzelf te danken dat ze in de gevangenis zitten? Ze maken lelijke muziek en kwetsen de gevoelens van gelovigen.

De protesten van Pussy Riot waren vreedzaam. Dat hun boodschap voor sommige mensen als beledigend wordt ervaren, is geen gegronde reden om het recht op vrije meningsuiting te beperken. Hun optreden is geen criminele daad volgens het internationaal recht, noch volgens het Russische strafrecht.

In het protestlied bekritiseerden de vrouwen van Pussy Riot president Poetin en de Russisch-Orthodoxe Kerk. Maar ze riepen niet op tot geweld, haat of discriminatie tegen aanhangers van de kerk, tegen Poetin of Poetins politieke aanhangers.

Amnesty-groepen

De activisten van de Amnesty-groepen strijden in hun eigen stad of gemeente voor mensenrechten. Ze zijn gedreven en veelzijdig en voeren op verschillende manieren actie. Ze schrijven brieven, organiseren een benefiet, zetten een rommelmarkt op poten, trekken met een petitie naar het marktplein,… Heb je interesse, zoek hier de groepen in jouw buurt.

  

 

 

 

hier niet op duwen