60 jaar Amnesty International door de ogen van Wies De Graeve

60 jaar Amnesty International door de ogen van Wies De Graeve

Actueel

Zestig jaar activisme voor vrijheid, gelijkheid en gerechtigheid 

“Sla op een willekeurige dag van de week de krant open en je leest een bericht over iemand die ergens in de wereld in de gevangenis zit, wordt gemarteld of is geëxecuteerd, omdat zijn opvattingen of geloof niet acceptabel zijn voor zijn regering. Als lezer voel je je dan vaak misselijk van machteloosheid. Maar als we dat gevoel van verontwaardiging overal ter wereld zouden kunnen verenigen in gezamenlijke actie, zouden we echt het verschil kunnen maken.” Het is met deze woorden dat de Britse advocaat Peter Benenson op 28 mei 1961 een opiniestuk opende in ‘The Observer’. Dat stuk was het startschot van een campagne ‘Appeal for Amnesty’ om machthebbers overal in de wereld onder druk te zetten om gewetensgevangenen vrij te laten. Het betekende ook meteen de geboorte van Amnesty International, dat vandaag dus zestig kaarsjes uitblaast.

Vandaag is een verjaardag om de verwezenlijkingen van de voorbije zestig jaar te vieren. Een beweging van gewone mensen is in staat gebleken de wereld te veranderen, gedreven door een onwrikbaar geloof dat alle mensen vrij en gelijk zijn. De voorbije zestig jaar slaagden generaties activisten er in om tienduizenden gewetensgevangenen vrij te krijgen. Om de doodstraf in tientallen landen af te schaffen. Om machthebbers die zich onaantastbaar waanden ter verantwoording te roepen. Om discriminerende wetten af te schaffen. Om overheden aan te zetten tot een beleid gericht op meer mensenrechten. Amnesty International schijnt al zestig jaar licht waar het anders duister blijft. Op zijn zestigste is Amnesty een mensenrechtenbeweging die wereldwijd de krachten bundelt van 10 miljoen mensen en zo de hoop op vrijheid, gelijkheid en gerechtigheid mee realiteit maakt.

Vandaag is een dag om te vieren, maar ook een dag om te beseffen dat een brede mensenrechtenbeweging als Amnesty meer dan ooit nodig is. Er is onmiskenbaar veel bereikt de voorbije zestig jaar, maar er ligt nog veel meer werk voor de boeg. Overal ter wereld staan mensen op om hun recht op menselijke waardigheid te claimen, maar de tegenkracht is groot en lijkt te groeien. Machthebbers laten zich al te vaak meeslepen in een wij/zij retoriek die het fundament van de mensenrechten – dat élk mens vrij en gelijk hoort te zijn – aanvreet. De internationale gemeenschap is te vaak afzijdig of onverschillig voor mensenrechtenschendingen, wat het gevoel van straffeloosheid aanwakkert. En de coronapandemie heeft genadeloos de ongelijkheid binnen en tussen landen blootgelegd en is bovendien al te vaak aangegrepen om al bestaande repressie nog te verharden.

Vandaag is dan ook vooral een dag om de kracht van activisme te omarmen. Activisten van Amnesty International worden gedreven door hoop en door de overtuiging dat verandering mogelijk is. Na zestig jaar kunnen we zeggen dat die overtuiging terecht is. Activisme kan de wereld ten goede veranderen. Maar activisme vraagt ook volharding. Machthebbers tot verandering brengen door vreedzame actie is een werk van lange adem. Teleurstelling, bijtende onrechtvaardigheid en nederlagen delen rake klappen uit. Onze tijd lijkt soms zo’n aaneenschakeling van complexe vraagstukken dat machteloosheid dreigt. Maar elke gewetensgevangene die vrij komt, elke onrechtvaardigheid die hersteld is, elke juiste maatregel die een overheid neemt, voedt de veerkracht. “De ervaring leert dat in deze zaken machthebbers enkel bereid zijn om te volgen waarheen de publieke opinie hen leidt”, besloot Peter Benenson zijn opiniestuk 60 jaar geleden. Die publieke opinie verder mobiliseren voor mensenrechten is wat ons ook vandaag te doen staat. Om de dreigende machteloosheid bij het lezen van het nieuws te counteren. Om mee het verschil te maken. En om mensenrechten meer dan ooit het kompas voor onze gedeelde toekomst te maken.

Help mee de kaars brandend te houden

10
60
20

 

 

 

Auteur: 
Wies De Graeve, Directeur Amnesty International Vlaanderen
hier niet op duwen